Gần đây thấy nhiều người bàn luận về chủ đề ví lạnh, đặc biệt là sau khi một số vụ án lớn bị phát hiện và cơ quan điều tra thu giữ ví lạnh, nhiều người bắt đầu tò mò ví này thực sự là gì, có khó phá vỡ đến vậy không?

Nói về ví tiền điện tử, nhiều người ban đầu không rõ ràng. Nói đơn giản, ví giống như sự kết hợp giữa giấy tờ tùy thân và tài khoản ngân hàng trong thế giới blockchain. Nó không thực sự lưu trữ tài sản ảo ở một nơi nào đó, mà là một công cụ kỹ thuật số cho phép bạn gửi và nhận tiền mã hóa và NFT. Ba thành phần cốt lõi của ví là: khóa riêng, khóa công khai và địa chỉ.

Trong đó, khóa riêng là quan trọng nhất, đây là chứng cứ duy nhất chứng minh bạn thực sự sở hữu ví đó. Khóa riêng là một chuỗi số ngẫu nhiên 256 bit, duy nhất trên toàn cầu, ai nắm được sẽ có thể sử dụng tài sản trong đó. Vì vậy, khóa riêng phải được giữ kín, tuyệt đối không tiết lộ. Khóa công khai là dấu hiệu để thợ đào xác định ví của bạn, còn địa chỉ là vị trí của bạn trên blockchain, dùng để nhận tài sản.

Ví thường chia thành hai loại: ví nóng và ví lạnh. Ví nóng là loại luôn kết nối mạng, bao gồm ví của sàn giao dịch, tiện ích mở rộng trình duyệt (như MetaMask) và ứng dụng điện thoại. Những loại này rất tiện lợi, muốn giao dịch là có thể ký xác nhận và rút tiền ngay, nhưng rủi ro là luôn kết nối mạng, dễ bị hacker tấn công hơn. Đặc biệt, ví của các sàn tập trung, tài sản của bạn thực chất đang được họ giữ hộ. Ví dụ rõ ràng là vụ phá sản của FTX vài năm trước, dù có nhiều lãi suất hấp dẫn, nhưng vẫn không thể ngăn cản tâm lý hoảng loạn của người dùng, ai cũng rút tài sản ra.

Ngược lại, ví lạnh là dùng phần cứng vật lý (như USB hoặc ổ cứng) để lưu trữ khóa riêng ngoại tuyến, chỉ kết nối máy tính khi cần giao dịch. Như vậy, hacker hoàn toàn không có cơ hội lấy trộm khóa riêng qua mạng. Các thương hiệu ví lạnh phổ biến gồm Ledger, Trezor và CoolWallet, giá khoảng 100 đến 250 USD. Ngay cả khi ví lạnh bị mất hoặc hỏng, chỉ cần nhớ khóa riêng và cụm từ khôi phục, vẫn có thể khôi phục tài sản, vì tài sản thực tế đã tồn tại trên blockchain, ví lạnh chỉ là công cụ đọc dữ liệu.

Về vấn đề ví lạnh bị phá vỡ, về lý thuyết, thiết kế mật mã của khóa riêng khiến việc phá vỡ gần như không thể. Nhưng trong thực tế, khi mua hàng, cần đặt hàng qua liên kết chính hãng, kiểm tra kỹ bao bì khi nhận hàng để tránh bị cài phần mềm độc hại.

Hiện nay, nhiều người áp dụng chiến lược như sau: dùng ví nóng cho các giao dịch hàng ngày để tiện lợi nhanh chóng; giữ tài sản dài hạn trong ví lạnh để yên tâm hơn. Đặc biệt sau khi FTX sụp đổ năm 2022, dữ liệu cho thấy có 450.000 Bitcoin đã được chuyển từ ví nóng của sàn sang ví lạnh, một sàn giao dịch lớn đã rút ra 90.000 Bitcoin trong vòng 7 ngày. Điều này phản ánh rằng, khi đối mặt với rủi ro thị trường, nhà đầu tư vẫn thích tự quản lý tài sản của mình.

Vì vậy, khi chọn ví lạnh, hãy dựa trên ngân sách, số lượng loại coin sở hữu và thói quen sử dụng của bạn. Đối với người mới, nên bắt đầu với ví nóng để làm quen với thế giới blockchain, khi tài sản lớn hơn mới xem xét chuyển sang ví lạnh, đó mới là cách quản lý tài sản thông minh hơn.