Chỉ báo MACD đo lường xu hướng và động lượng một cách chính xác

Chỉ báo MACD là công cụ phân tích kỹ thuật phổ biến được sử dụng rộng rãi trên thị trường tài chính vì có thể đo lường cả xu hướng giá và sức mạnh của xu hướng (Momentum) cùng lúc, giúp linh hoạt trong việc áp dụng cho các chiến lược giao dịch khác nhau.

Chỉ báo MACD: Công cụ xác định xu hướng và sức mạnh của biến động giá

Chỉ báo này được xây dựng dựa trên ý tưởng so sánh hai đường trung bình động, bằng cách lấy EMA ngắn hạn (12 ngày) trừ đi EMA dài hạn (26 ngày) để thể hiện sự khác biệt giữa các vùng giá ngắn hạn và dài hạn. Tên MACD viết tắt của Moving Average Convergence Divergence, do Gerald Appel phát minh vào cuối những năm 1970.

Cách hoạt động của chỉ báo MACD:

Khi MACD có giá trị dương (ở trên đường trung tâm) thể hiện đường EMA ngắn hạn lớn hơn, báo hiệu xu hướng tăng giá. Ngược lại, khi MACD âm (dưới đường trung tâm) cho thấy xu hướng giảm. Độ dốc của MACD cũng phản ánh độ mạnh của xu hướng; độ dốc càng lớn, xu hướng càng mạnh.

Ba thành phần chính của MACD:

1. Đường MACD chính

Tính bằng EMA(12) trừ EMA(26). Đường này thể hiện hướng chính của xu hướng giá. Khi cắt lên trên đường trung tâm (đường 0), xu hướng chuyển sang tăng; khi cắt xuống dưới, xu hướng giảm.

2. Đường Signal (tín hiệu)

Được tính bằng EMA(9) của MACD. Chức năng là xác nhận sự thay đổi xu hướng. Khi MACD cắt lên trên Signal, đó là tín hiệu mua (bullish); khi cắt xuống dưới, là tín hiệu bán (bearish). Có thể tùy chỉnh EMA(5) hoặc EMA(7) để phản ứng nhanh hơn.

3. Histogram MACD

Là sự khác biệt giữa MACD và Signal Line. Nếu histogram dương, MACD nằm trên Signal, thể hiện xu hướng tăng; âm, thể hiện xu hướng giảm. Điểm histogram bằng 0 (cắt qua trung tâm) là điểm quan trọng báo hiệu sự thay đổi xu hướng.

Cách tính MACD từ dữ liệu thực:

Tính EMA(12) và EMA(26):

EMA = (P × k) + (EMAₙ₋₁ × (1 - k))

với k = 2/(n+1)

Sau đó, MACD = EMA(12) - EMA(26)

Tiếp theo, tính Signal Line = EMA(9) của MACD

Và Histogram = MACD - Signal Line

Ví dụ, dùng dữ liệu USDCHF năm 2023, tính EMA(12), EMA(26), từ đó ra MACD dao động quanh trung tâm.

MACD cho biết gì - Đọc tín hiệu cơ bản

Xác định hướng xu hướng

Nếu MACD > 0 và EMA ngắn hạn lớn hơn EMA dài hạn, xu hướng tăng. Nếu MACD < 0, xu hướng giảm. Điểm MACD = 0 là điểm trung tính, không thể xác định rõ xu hướng.

Đo độ mạnh (Momentum)

MACD không chỉ xác định hướng mà còn đo sức mạnh xu hướng. Độ dốc của MACD tăng cho thấy xu hướng mạnh hơn, giảm cho thấy xu hướng yếu đi.

Phân kỳ (Divergence)

• Bearish Divergence: giá tạo đỉnh mới nhưng MACD không theo, cảnh báo xu hướng tăng yếu dần.
• Bullish Divergence: giá tạo đáy mới nhưng MACD không theo, cảnh báo xu hướng giảm sắp kết thúc.

Chiến lược giao dịch 3 kiểu với MACD

1. Chiến lược Zero-Cross: MACD cắt đường trung tâm

Khi MACD cắt lên trên 0, tín hiệu mua; cắt xuống dưới 0, tín hiệu bán. Tuy nhiên, tín hiệu này thường chậm, phản ánh sau khi xu hướng đã hình thành.

2. Chiến lược MACD Crossover: MACD cắt Signal Line

Nhanh hơn Zero-Cross. Mua khi MACD cắt lên trên Signal Line (dù MACD còn âm), bán khi cắt xuống dưới Signal Line. Có thể theo dõi histogram bằng cách xem điểm cắt tại trung tâm.

3. Chiến lược Divergence

Phù hợp để phát hiện tín hiệu chính xác hơn, nhưng ít xảy ra. Khi giá tạo đỉnh mới nhưng MACD không theo, cảnh báo giảm; khi giá tạo đáy mới nhưng MACD không theo, cảnh báo tăng.

Kết hợp MACD với các công cụ khác

MACD + RSI: Tăng độ chính xác

RSI đo tốc độ biến động, MACD đo xu hướng chậm hơn. Kết hợp giúp xác định điểm quá mua/quá bán và xác nhận xu hướng.

MACD + Bollinger Bands: Phát hiện breakout

Khi Bollinger Bands co lại, thị trường ít biến động, dễ xảy ra breakout lớn. MACD xác nhận hướng breakout.

MACD + William%Range: Phát hiện đảo chiều

William%Range xác định quá mua/quá bán, MACD xác nhận xu hướng đảo chiều, giúp chờ đợi tín hiệu xác nhận hai lớp.

Nhược điểm của MACD cần lưu ý

MACD là chỉ báo trễ (lagging), phản ứng chậm hơn giá, có thể bỏ lỡ cơ hội. Các cắt cắt của MACD và Signal thường xảy ra nhiều trong thị trường sideway, dễ gây ra tín hiệu sai (false signals). Divergence chính xác nhưng không xuất hiện liên tục, đôi khi mất thời gian để xác nhận, đòi hỏi trader kiên nhẫn.

Những điều cần nhớ về MACD

Không nên dùng MACD đơn độc mà phải kết hợp với các công cụ khác. Thử nghiệm trên tài khoản demo, điều chỉnh tham số phù hợp với khung thời gian và phong cách giao dịch của bạn để tối ưu hiệu quả. Hiểu rõ MACD qua thực hành và quan sát sẽ giúp xây dựng hệ thống giao dịch sinh lời đều đặn. Sử dụng MACD một cách cẩn trọng sẽ giúp ra quyết định tốt hơn và đạt kết quả bền vững.