ค่า RR คือ อะไร และการคำนวณในการเทรดจริง

ในโลกการเทรดและการลงทุน มีเครื่องมือหนึ่งที่มืออาชีพทั้งหมดต้องใช้ นั่นคือ Risk Reward Ratio หรือ ค่า RR ซึ่งช่วยให้นักเทรดสามารถตัดสินใจได้อย่างชาญฉลาดว่า “ป้อมการเทรดนี้คุ้มค่าที่จะเสี่ยงหรือไม่” ค่า RR คือ กุญแจสำคัญที่เปิดประตูสู่การทำกำไรอย่างยั่งยืนและบริหารความเสี่ยงอย่างมีประสิทธิภาพ

ทำความเข้าใจ Risk Reward Ratio ให้ชัดเจน

ในเรื่องของการเทรด “Risk Reward Ratio” หรือ ค่า RR นั้น คือ อัตราส่วนที่เปรียบเทียบระหว่างจำนวนเงินที่เราเสี่ยงว่าจะเสียไป (Risk) กับจำนวนเงินที่เราคาดหวังว่าจะได้รับ (Reward) มันคล้ายเหมือนการถามตัวเองว่า “ทุกๆ บาทที่ผมเสี่ยงเสีย มีโอกาสจะได้กลับมากี่บาท?”

ค่า RR ที่สูง หมายความว่า เทียบแล้ว ความเสี่ยงน้อยแต่ผลตอบแทนเยอะ (เสี่ยง 1 บาท ลุ้นกำไร 3 บาท) แต่ค่า RR ที่ต่ำ ก็หมายความว่า เสี่ยงเยอะแต่ผลตอบแทนน้อย (เสี่ยง 3 บาท ลุ้นกำไร 1 บาท) สิ่งเหล่านี้คือสิ่งที่นักเทรดมืออาชีพจำเป็นต้องเข้าใจเพื่อให้การเทรดของพวกเขามีความเป็นธรรมชาติมากขึ้น

เหตุใดมืออาชีพจึงให้ความสำคัญกับ RR เป็นอันดับแรก

ช่วยประเมินการเลือกลงทุนให้เหมาะสม

สมมติคุณมีตัวเลือกการเทรด 2 แบบ แบบแรกมีโอกาสกำไร 20% แต่เสี่ยงขาดทุน 50% แบบที่สอง โอกาสกำไร 10% แต่เสี่ยงขาดทุน 5% เมื่อมองแบบธรรมชาติ แบบแรกดูเหมือนจะดีกว่า แต่เมื่อคำนวณ ค่า RR ของแบบแรกจะได้ 0.4 (20% หาร 50%) ส่วนแบบที่สองได้ 2.0 (10% หาร 5%)

ตรงนี้แหละที่ค่า RR สามารถเปิดเผยความจริงว่า แบบที่สองนั้นคุ้มค่ากว่ามาก เพราะเทียบแล้ว ผลตอบแทนสูงกว่าความเสี่ยงอย่างเห็นได้ชัด ค่า RR จึงเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้คุณไม่ตัดสินใจผิดเพราะตกหลุมรัก “กำไรที่ดู” แต่ทำให้พอร์ตโฟลิโอไปตกเนื่องจากความเสี่ยงที่ซ่อนอยู่

ควบคุมความเสี่ยงให้เป็นระบบ

ค่า RR ช่วยให้คุณตั้ง Stop Loss ได้อย่างมีเหตุผล หากคุณยอมรับความเสี่ยงได้ 50% ของเงินทุน และค่า RR ที่เทรดนั้นคือ 2.0 คุณสามารถตั้ง Stop Loss ไว้ที่ 50% จากนั้นตั้งเป้าหมายกำไรไว้ที่ 100% (เพื่อให้ได้อัตราส่วน 2:1) วิธีนี้ช่วยให้คุณรู้ว่าเขต “เสี่ยงจะแพ้” อยู่ที่ไหน และ “ลุ้นจะชนะ” อยู่ที่ไหน การบริหารเช่นนี้ทำให้พอร์ตโฟลิโอเสถียรขึ้นอย่างชัดเจน

คำนวณ RR ได้ถูกต้องในเพียงไม่กี่ขั้น

สูตรการคำนวณค่า RR นั้นตรงไปตรงมา:

RR = (ราคาเป้าหมาย – ราคาเข้าซื้อ) ÷ (ราคาเข้าซื้อ – ราคา Stop Loss)

ลองใช้ตัวอย่างจริงกับหุ้น BTS ที่ราคาปิด 7.45 บาท คุณคาดว่าจะขึ้นไป 10.50 บาท และตั้ง Stop Loss ไว้ที่ 4.50 บาท คำนวณได้ดังนี้:

RR = (10.50 – 7.45) ÷ (7.45 – 4.50) RR = 3.05 ÷ 2.95 RR ≈ 1.03

ผลลัพธ์คือ 1.03 หมายความว่า หากเทรดสำเร็จ คุณจะได้ผลตอบแทนมากกว่าความเสี่ยงที่เสีย 1.03 เท่า ค่านี้ยังถือว่าน่าเทรด แม้ว่าจะไม่ใช่ค่าที่สูงมากนัก

เมื่อไหร่ ค่า RR ถึงจะคุ้มค่าสำหรับการลงทุน

ค่า RR ที่ส่วนใหญ่มืออาชีพแนะนำคือ RR ≥ 2 ขึ้นไป เพราะแสดงว่าผลตอบแทนที่คาดหวังนั้นเพียงพอที่จะชดเชยความเสี่ยงที่คุณต้องเผชิญอยู่

หากค่า RR ต่ำกว่านี้ (เช่น 0.8 หรือ 1.2) ไม่ได้หมายความว่าเทรดไม่ดี แต่เพียงแค่ว่าคุณต้องอาศัย Win Rate (อัตราชนะ) ที่สูงมากขึ้น เพื่อให้พอร์ตโฟลิโอยังคงทำกำไรได้ ตรงนี้เอง ความสัมพันธ์ระหว่าง RR และ Win Rate จึงเกิดขึ้น

ความเสี่ยงที่นักเทรดควรรู้

ความเสี่ยงในการลงทุนมีหลายประเภท คุณต้องรู้ว่าคุณกำลังเผชิญกับประเภทไหน:

• Liquidity Risk ความเสี่ยงที่ไม่สามารถซื้อหรือขายได้ตามเวลาที่ต้องการ เพราะตลาดไม่มีผู้ซื้อขาย
• Correlation Risk ความเสี่ยงที่สินทรัพย์ที่คุณลงทุนหลายตัวนั้น เคลื่อนไหวไปในทิศเดียวกัน ทำให้การกระจายการลงทุนไม่มีประสิทธิ
• Currency Risk ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงอัตราแลกเปลี่ยนเงิน หากลงทุนต่างสกุล
• Interest Rate Risk ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย ซึ่งส่งผลต่อมูลค่าพันธบัตรและสินทรัพย์ที่มีรายได้คงที่
• Inflation Risk ความเสี่ยงที่เงินเฟ้อจะกัดเซาะกำลังซื้อของเงินของคุณ
• Political Risk ความเสี่ยงจากการเมืองและเหตุการณ์บ้านเมืองที่ส่งผลเสียต่อตลาด

ความสัมพันธ์ของ RR กับ Win Rate ที่เทรดเดอร์ต้องรู้

นี่คือสิ่งที่ดึงความสนใจ: RR และ Win Rate มีความสัมพันธ์แบบกลับกัน หากคุณต้องการ RR สูง (เสี่ยงน้อย ลุ้นมากกว่า) คุณต้องยอมรับ Win Rate ที่ต่ำลง ถ้าคุณใช้ระบบเทรดที่ RR = 3:1 (เสี่ยง 1 กำไร 3) คุณอาจมี Win Rate ที่เพียง 25-30% แต่ยังคงได้กำไร

ตัวอย่าง: ถ้าเทรด 100 ครั้ง โดย RR = 3:1 และ Win Rate = 25%

• ชนะ 25 ครั้ง × 3 = กำไร 75 หน่วย
• แพ้ 75 ครั้ง × 1 = ขาดทุน 75 หน่วย
• ผลสุดท้าย = 0 (คุ้มทุน)

นี่หมายความว่า เพื่อให้ได้กำไรจาก RR = 3:1 คุณต้องมี Win Rate มากกว่า 25% แสดงว่าถึงจะชนะเพียง 1 ใน 3-4 ครั้ง คุณก็ยังคงได้กำไร

วิเคราะห์ RR แบบกลยุทธ์จริง

เมื่อ RR = 1:1

ค่านี้หมายความว่าเสี่ยงและผลตอบแทนเท่ากัน เหมาะสำหรับนักเทรดมือใหม่ที่ต้องการทดลอง แต่สำหรับการทำกำไรระยะยาว ค่า RR นี้ค่อนข้างอ่อนแอ เพราะคุณต้องมี Win Rate = 50% เพื่อคุ้มทุน เมื่อบวกค่าธรรมเนียมเพิ่มเข้ามา คุณเสียเปรียบอย่างชัดเจน

เมื่อ RR = 1.5:1 ถึง 2:1

นี่คือจุดที่เหมาะสมสำหรับผู้ที่มีระบบเทรดที่ดีอยู่แล้ว Win Rate ที่ 33-40% ก็เพียงพอ ท่านามปัจจุบันโครงสร้างความเสี่ยง-ผลตอบแทนเริ่มโอนไปในเมื่อขณะของคุณ

เมื่อ RR > 2:1

ค่านี้เหมาะสำหรับมืออาชีพที่มั่นใจในระบบและการวิเคราะห์ของตนเอง Win Rate ไม่จำเป็นต้องสูง แม้แต่ 20-25% ก็ทำให้ได้กำไรที่มีนัยสำคัญแล้ว แต่คำเตือน: RR ที่สูงมากจำเป็นต้องต้องมาพร้อมกับการรอคอย เพราะโอกาสจะได้เทรดที่ค่า RR ดีเยี่ยมนั้น ไม่ได้บ่อยนัก

สรุป: ค่า RR คือ ระบบปัญญาของนักเทรด

ค่า RR คือ อัตราส่วนที่เปรียบเทียบความเสี่ยงกับผลตอบแทน ซึ่งตอบคำถามว่า “การเทรดนี้คุ้มค่าหรือไม่” ยิ่ง RR สูง คุณยิ่งเสี่ยงน้อย-ลุ้นมากกว่า ซึ่งทำให้การลงทุนแบบยั่งยืนเป็นไปได้มากขึ้น

การรู้ว่า ค่า RR คือ อะไร และการคำนวณ RR ให้ถูกต้อง จึงกลายเป็นทักษะที่แยกความต่างระหว่างนักเทรดที่ประสบความสำเร็จกับผู้ที่ต้องสูญเสียเงินเดือนไปมือหนึ่งหรือมากกว่า เมื่อคุณเริ่มคิดในรูปของ RR อย่างสม่ำเสมอ การตัดสินใจเทรดของคุณจะมีระบบมากขึ้น และแม้ว่าคุณจะแพ้บ้าง แต่คุณก็ยังคงได้กำไร เพราะกำไรแต่ละครั้งจะมากกว่าการขาดทุนแต่ละครั้ง นั่นคือพลังของการเข้าใจและใช้ค่า RR อย่างถูกต้อง