So sánh Giao dịch Spot và Giao dịch Futures với Tiền mã hoá – Có gì khác biệt?

Thông thường, thị trường giao ngay là nơi hàng hóa, tiền tệ, cổ phiếu và trái phiếu được mua bán với phương thức thanh toán tức thời; ngược lại, thị trường hợp đồng tương lai (futures) thực hiện thanh toán tài sản cơ sở và hợp đồng vào một thời điểm xác định trong tương lai.

Thị trường giao ngay và hợp đồng tương lai là hai hệ sinh thái không thể thiếu đối với tài sản tài chính truyền thống, đồng thời cũng giữ vai trò trọng yếu với lĩnh vực tiền mã hoá.

Giao dịch Spot với tiền mã hoá là gì?

Giao dịch spot với tiền mã hoá là quá trình mua bán các tài sản kỹ thuật số như Bitcoin, Ethereum với thanh toán ngay lập tức khi giao dịch được thực hiện. Nói cách khác, tiền mã hoá được chuyển trực tiếp giữa người mua và người bán trên thị trường. Ở thị trường spot, bạn nắm giữ trực tiếp tiền mã hoá và được hưởng các quyền hợp pháp như tham gia biểu quyết các fork lớn hoặc staking.

Các sàn giao dịch lớn đóng vai trò trung gian, tạo điều kiện để người dùng tiến hành giao dịch chuyển đổi giữa tiền mặt và tiền mã hoá. Sàn spot thiết lập một nền tảng để người mua và người bán đưa ra mức giá chào mua hoặc chào bán đối với tài sản tiền mã hoá. Khi có giá khớp lệnh, giao dịch sẽ được thực hiện ngay tức thì. Sàn giao dịch spot vận hành liên tục 24/7, cho phép người dùng mua bán tiền mã hoá bất kỳ lúc nào trong ngày.

Ví dụ, bạn muốn mua Bitcoin bằng tiền pháp định trên thị trường spot. Khi đó, bạn chỉ cần truy cập khu vực spot để tìm cặp giao dịch BTC/USD, đặt lệnh mua với mức giá và khối lượng mong muốn. Sau khi lệnh thực hiện, Bitcoin sẽ được lưu giữ trong ví spot và bạn có thể giữ cho đến khi giá trị tăng lên, hoặc chuyển đổi sang các đồng altcoin khác mà bạn tin có tiềm năng gia tăng giá trị.

Khi nắm giữ tiền mã hoá trên thị trường spot, bạn có cơ hội hưởng lợi từ việc tăng giá trị tài sản nếu giá tiền mã hoá tăng theo thời gian.

Giao dịch Futures với tiền mã hoá là gì?

Ở thị trường hợp đồng tương lai, bạn thực hiện giao dịch với các hợp đồng đại diện cho giá trị của một loại tiền mã hoá nhất định. Khi mua hợp đồng tương lai, bạn không nắm giữ tài sản cơ sở ở thời điểm hiện tại mà sở hữu một hợp đồng với cam kết mua hoặc bán một lượng tiền mã hoá xác định vào một ngày trong tương lai. Do đó, sở hữu hợp đồng tương lai không mang lại quyền lợi kinh tế như biểu quyết hay staking.

Hợp đồng tương lai tiền mã hoá đóng vai trò bảo vệ bạn trước biến động và rủi ro giá bất lợi của tài sản cơ sở; đồng thời là công cụ cho phép các nhà giao dịch đầu cơ xu hướng giá tương lai của từng đồng tiền mã hoá cụ thể.

Với hợp đồng tương lai, bạn có thể tận dụng biến động thị trường. Bất kể giá tăng hay giảm, hợp đồng tương lai đều cho phép bạn tham gia vào nhịp chuyển động giá của tiền mã hoá. Nói cách khác, hợp đồng tương lai giúp bạn dự đoán xu hướng giá thay vì phải sở hữu tài sản cơ sở thực tế.

Nếu bạn kỳ vọng giá tài sản tăng, bạn mua hợp đồng tương lai để mở vị thế long; ngược lại, nếu kỳ vọng giá giảm, bạn bán khống (short). Kết quả sinh lời hay thua lỗ phụ thuộc vào độ chính xác của dự đoán.

Các sàn phái sinh hàng đầu cung cấp nền tảng giao dịch hợp đồng tương lai với tiền mã hoá. Tương tự sàn spot, các sàn phái sinh cũng hoạt động liên tục 24/7. Điểm khác biệt chính là sàn phái sinh có các biện pháp bảo vệ và cơ chế quản trị rủi ro, như quỹ bảo hiểm, do tính chất phức tạp của sản phẩm.

Giao dịch Futures vs Giao dịch Spot với Tiền mã hoá: Những khác biệt nổi bật

1. Đòn bẩy

Đòn bẩy là yếu tố thu hút các nhà giao dịch tham gia thị trường futures. Nhờ đòn bẩy, việc giao dịch hợp đồng tương lai trở nên tối ưu về vốn. Ví dụ, để mua 1 BTC trên thị trường spot, bạn cần một khoản tiền lớn (tùy giá hiện tại). Nhưng với futures, bạn chỉ cần một phần nhỏ số vốn nhờ sử dụng đòn bẩy. Đòn bẩy càng cao, số vốn cần thiết càng thấp. Ngược lại, giao dịch spot không hỗ trợ đòn bẩy. Nếu bạn chỉ có 5.000 USDT, bạn chỉ mua được lượng Bitcoin trị giá đúng bằng số đó.

2. Linh hoạt khi Long hoặc Short

Mua Bitcoin trên thị trường spot chỉ mang lại lợi nhuận khi giá tăng. Trong thị trường gấu, khả năng sinh lời sẽ hạn chế. Với futures, bạn có thể kiếm lợi nhuận từ biến động giá ngắn hạn bất kể xu hướng thị trường lên hay xuống. Giá Bitcoin giảm cũng là cơ hội để giao dịch theo chiều giảm giá. Futures còn giúp trader triển khai các chiến lược phức tạp như bán khống, kinh doanh chênh lệch giá, giao dịch cặp, v.v. Ngoài ra, futures còn giúp phòng vệ rủi ro giảm giá và bảo vệ danh mục trước biến động mạnh. Các thợ đào và nhà đầu tư dài hạn thường sử dụng futures để phòng ngừa rủi ro bất ngờ cho danh mục của mình.

3. Tính thanh khoản

Thị trường futures có thanh khoản sâu với khối lượng giao dịch lớn. Doanh thu trung bình hàng tháng của thị trường futures Bitcoin cao vượt trội so với spot. Thanh khoản mạnh hỗ trợ quá trình hình thành giá và giúp trader giao dịch nhanh chóng, hiệu quả. Thị trường càng thanh khoản cao thì rủi ro càng thấp, vì luôn có đối tác giao dịch sẵn sàng và khả năng trượt giá giảm xuống.

4. Giá Futures so với Giá Spot

Giá tiền mã hoá trên thị trường spot là mức giá áp dụng cho mọi giao dịch spot, còn gọi là giá spot. Giá này được xác định qua cung cầu giữa người mua và bán. Giá futures được tính dựa trên giá spot cộng chi phí nắm giữ trong thời gian chờ thanh toán (basis), là chênh lệch giữa giá spot và giá futures của cùng một loại tiền mã hoá. Basis có thể dương (futures cao hơn spot) hoặc âm (futures thấp hơn spot). Basis biến động do cung cầu, nhưng nhờ các hoạt động giao dịch chênh lệch giá, về cuối cùng sẽ trở về 0 vào ngày đáo hạn hợp đồng.

Giao dịch Futures với tiền mã hoá tại các sàn lớn

Các sàn phái sinh lớn cung cấp đa dạng công cụ hợp đồng tương lai cho tiền mã hoá, tạo nhiều lựa chọn tham gia thị trường cho trader và nhà đầu tư.

Người dùng có thể bắt đầu với hai dòng sản phẩm futures sau:

• Hợp đồng tương lai ký quỹ USD – Hỗ trợ hợp đồng vĩnh cửu và kỳ hạn với đòn bẩy lên đến 125x, thanh toán bằng USDT & BUSD.

• Hợp đồng tương lai ký quỹ Coin – Hỗ trợ hợp đồng vĩnh cửu và kỳ hạn với đòn bẩy lên đến 125x, thanh toán bằng tài sản mã hoá.

Hợp đồng ký quỹ USD và ký quỹ Coin đáp ứng các nhu cầu sử dụng cụ thể của từng nhóm người dùng. Các sản phẩm này mang lại sự linh hoạt và đa dạng, cho phép giao dịch hợp đồng tương lai với nhiều loại tài sản ký quỹ khác nhau. Chúng cũng tạo lợi thế chiến lược cho người dùng trong từng điều kiện thị trường, giúp tối ưu lợi nhuận.

Nếu cân nhắc giao dịch futures, bạn cần hiểu rõ ưu nhược điểm của từng loại hợp đồng. Để tận dụng tối đa giao dịch futures, chúng tôi khuyến nghị:

• Lựa chọn sàn phù hợp – Các sàn lớn hỗ trợ đa dạng sản phẩm phái sinh tiền mã hoá như hợp đồng tương lai vĩnh cửu, quyền chọn, token đòn bẩy và hợp đồng tương lai hàng quý mới nhất.

• Đa dạng hóa hợp đồng – Nên kết hợp cả hai loại hợp đồng futures. Nếu bạn là trader dài hạn, hãy lựa chọn hợp đồng ký quỹ hàng quý bằng Coin để không phải trả phí cấp vốn và tối ưu lợi nhuận khi thị trường tăng giá. Nếu bạn giao dịch trong ngày, hợp đồng futures ký quỹ USD sẽ phù hợp hơn vì chỉ cần một loại tài sản thanh toán cho toàn bộ hợp đồng, không cần phải chuyển đổi qua lại giữa các loại tiền mã hoá.

Tóm lại

Giao dịch spot là lựa chọn dễ tiếp cận và phù hợp cho người mới bắt đầu tham gia thị trường tiền mã hoá. Tuy nhiên, futures cũng sở hữu những lợi thế nhất định trong chiến lược đầu tư và giúp tối ưu lợi nhuận. Giao dịch futures có thể mang lại lợi nhuận lớn nếu bạn có kiến thức chuyên sâu và kỹ năng quản trị rủi ro hợp lý để tránh thua lỗ sâu. Vì vậy, bạn cần xây dựng chiến lược đầu tư và thẩm định kỹ lưỡng trước khi giao dịch futures, đồng thời nắm rõ cả ưu điểm lẫn rủi ro của từng loại hợp đồng.

FAQ

Giao dịch Spot và giao dịch Futures khác nhau như thế nào?

Spot thanh toán và giao hàng ngay; Futures thanh toán vào thời điểm xác định trong tương lai. Futures giúp phòng ngừa rủi ro biến động giá và cho phép bạn đầu cơ xu hướng giá sắp tới.

Rủi ro của giao dịch Futures có cao hơn giao dịch Spot không?

Đúng vậy, rủi ro khi giao dịch Futures cao hơn Spot. Futures sử dụng đòn bẩy, biến động giá mạnh hơn, có thời hạn hợp đồng và dễ bị thanh lý. Spot là giao dịch trực tiếp nên rủi ro thấp hơn.

Tôi nên chọn giao dịch Spot hay Futures dựa trên mục tiêu của mình?

Chọn Spot nếu bạn muốn đầu tư dài hạn với rủi ro thấp. Chọn Futures nếu bạn có hiểu biết sâu về thị trường, muốn tận dụng đòn bẩy và chấp nhận rủi ro cao để tìm kiếm lợi nhuận nhanh.

Đòn bẩy (Leverage) trong giao dịch Futures là gì và hoạt động như thế nào?

Đòn bẩy cho phép nhà đầu tư mở vị thế lớn hơn bằng vốn vay. Ví dụ, với đòn bẩy 10x, bạn chỉ cần 100 USD để kiểm soát 1.000 USD tài sản. Điều này làm tăng lợi nhuận tiềm năng nhưng đồng thời cũng nâng cao rủi ro thua lỗ.

Chi phí giao dịch (phí, lãi vay) khác nhau giữa Spot và Futures là bao nhiêu?

Giao dịch spot chỉ chịu phí giao dịch cơ bản, không có phí duy trì. Giao dịch futures sẽ phát sinh thêm các khoản phí định kỳ (theo giờ/ngày/tuần) và lãi vay nếu dùng đòn bẩy. Phí futures thường cao hơn spot từ 2 – 5 lần tuỳ theo sàn.

Làm thế nào để bắt đầu giao dịch Futures nếu tôi chỉ có kinh nghiệm Spot?

Trước tiên, chuyển tiền từ tài khoản spot sang tài khoản futures. Tìm hiểu kỹ về hợp đồng futures và cơ chế đòn bẩy. Bắt đầu bằng những giao dịch nhỏ để tích luỹ kinh nghiệm và làm quen với cách thị trường vận hành.