Giám đốc điều hành Wintermute tiết lộ ba tương lai của tiền điện tử, phần lớn các con đường đều dẫn đến bế tắc

CEO Evgeny Gaevoy của Wintermute gần đây đã đăng bài viết dài mang tính triết lý, phân tích hệ thống về ba khả năng tương lai của ngành công nghiệp tiền mã hóa, và thẳng thắn thừa nhận phần lớn các con đường đó sẽ “hủy hoại” lý tưởng cốt lõi của mật mã phản kháng (Cypherpunk). Gaevoy thừa nhận, sau gần chín năm hoạt động, ông chưa từng cảm thấy mơ hồ như bây giờ, không còn hy vọng nào rõ ràng.

Phân tích từng khả năng của tương lai tiền mã hóa: Đánh giá khả năng và kết quả

Tương lai một (khả năng cao nhất): Tài chính truyền thống tiếp thu tiền mã hóa

Gaevoy cho rằng con đường khả thi nhất là tài chính truyền thống (TradFi) toàn diện tiếp nhận công nghệ tiền mã hóa: sử dụng rộng rãi stablecoin, doanh nghiệp blockchain và DEX thực hiện xác minh KYC, Bitcoin trở thành vàng kỹ thuật số của chính phủ và doanh nghiệp, hoặc kết thúc bằng CBDC, khiến chính phủ hoàn toàn kiểm soát quyền riêng tư tài chính của công dân. Ông đánh giá: “Công nghệ vận hành rất xuất sắc, nhưng chúng ta đã thua.” Khả năng xảy ra: cực cao.

Tương lai hai (gần như không thể): Mọi thứ chuyển sang chuỗi phi tập trung

Khả năng thứ hai là chính phủ đầu hàng blockchain, mọi thứ vận hành trên sổ cái không cần phép, hoàn toàn bỏ qua KYC/AML, token định giá hàng nghìn tỷ đô la. Gaevoy gọi trực tiếp đó là “giấc mơ điên rồ”: “Chính phủ sẽ không từ bỏ chủ quyền, giống như doanh nghiệp không từ bỏ vị thế độc quyền. Sòng bạc không thể hoạt động trơn tru trên Solana, CFTC cũng sẽ không dễ dàng từ bỏ yêu cầu giám sát Hyperliquid.” Khả năng này rất thấp.

Tương lai ba (đáng theo đuổi duy nhất): Tài chính truyền thống và tiền mã hóa song song tồn tại

Khả năng thứ ba là xây dựng một nền kinh tế song song hoàn toàn độc lập với hệ thống hiện tại, cá nhân có thể tồn tại đồng thời trong hai hệ thống, và chính phủ không thể can thiệp do thiết kế của hệ thống đó. Ông nhận định: “Chúng ta đã thắng, và thắng một cách chính đáng.” Khả năng thành công: “Hoàn toàn phụ thuộc vào chúng ta.”

Quan điểm của Gaevoy về con đường thứ ba: Điều kiện cần của nền kinh tế song song

Gaevoy cho rằng để thực hiện con đường thứ ba, cộng đồng tiền mã hóa cần thực hiện một loạt hành động cụ thể:

• Chấp nhận các thỏa thuận chủ quyền không cần phép: từ chối các giải pháp off-chain hộp đen
• Xây dựng quản trị DAO thực sự: thay vì chỉ là hình thức quản trị giả tạo, kiểm soát bởi các thực thể tập trung
• Giảm phụ thuộc vào các giao thức tập trung: có khả năng chuyển đổi linh hoạt khi các hạ tầng như đám mây, LLM, phối hợp xã hội bị gián đoạn
• Làm cho stablecoin dựa trên thuật toán trở lại: sửa chữa các sai lầm trong quá khứ do thiết kế Ponzi, xây dựng hệ sinh thái song song không dựa vào stablecoin tập trung
• Kích hoạt các cơ chế bảo vệ quyền riêng tư: như một đặc tính cần thiết của hệ thống, không phải tùy chọn

Ông nhấn mạnh, điều thực sự cần xây dựng là “hệ thống mà người bình thường có thể tồn tại mà không cần sự cho phép của ai”, hướng tới những cá nhân thực sự cần bảo vệ chủ quyền — dù ở quốc gia độc tài hay quốc gia dân chủ ngày càng thắt chặt luật về quyền riêng tư.

Chẩn đoán ngành công nghiệp đang lạc lối: Sự suy tàn của tinh thần mật mã phản kháng

Gaevoy cho rằng, ngành đã học được “những bài học hoàn toàn sai lầm” trong giai đoạn 2022-2024. Trước sự sụp đổ của FTX và sự đàn áp của SEC, phản ứng của ngành không phải là đẩy mạnh phi tập trung, mà là chuyển sang “đặt đúng người vào đúng vị trí” — về bản chất là chấp nhận sự tập trung sâu hơn.

Ông dẫn ý tưởng “Con đường vàng” (Golden Path) trong “Dune”: điều đáng xây dựng không phải là đế chế mang lại sự ổn định tối đa, mà là hệ thống phân tán, đa dạng, giúp cá nhân và nền văn minh không bị sụp đổ do quá tập trung.

Các câu hỏi thường gặp

Ba khả năng tương lai của tiền mã hóa mà Gaevoy mô tả là gì?

Ba khả năng là: (1) TradFi tiếp thu tiền mã hóa, khả năng cao nhất, Gaevoy cho rằng điều này có nghĩa là “chúng ta đã thua”; (2) mọi thứ chuyển sang chuỗi phi tập trung, khả năng cực thấp, ông gọi đó là “giấc mơ điên rồ”; (3) TradFi và tiền mã hóa tồn tại song song, khả năng phụ thuộc vào lựa chọn của ngành, là con đường duy nhất ông cho là đáng theo đuổi.

Tại sao Gaevoy cho rằng lý tưởng mật mã phản kháng khó tồn tại trong đa số các tương lai?

Lý tưởng mật mã phản kháng dựa trên chủ quyền cá nhân và hệ thống không cần phép. Tương lai khả thi nhất (TradFi tiếp thu) đòi hỏi KYC và kiểm soát tập trung; tương lai lý tưởng hoàn toàn phi tập trung thì gần như không thể thực hiện trong thực tế chính trị. Chỉ có con đường thứ ba, song song tồn tại, mới giữ được tinh thần mật mã phản kháng, nhưng đòi hỏi cộng đồng chủ động lựa chọn và xây dựng.

Quan điểm cá nhân của Gaevoy và lợi ích thương mại của Wintermute có mâu thuẫn không?

Gaevoy thừa nhận Wintermute có thể hưởng lợi từ sự hợp nhất của TradFi và tiền mã hóa (tương lai một), nhưng ông cá nhân cho rằng điều này đi ngược lại sứ mệnh ban đầu của tiền mã hóa, và rõ ràng không quan tâm đến điều đó, thể hiện sự tỉnh táo và hiếm hoi trong việc tự đánh giá giữa lý tưởng cá nhân và thực tế thương mại.