Solana có thể đạt giá trị cao bao nhiêu nếu Phố Wall sử dụng hiệu quả?

Trong nhiều năm, giả định phổ biến trong giới crypto lẫn tài chính truyền thống rất đơn giản: khi việc áp dụng của các tổ chức tài chính chín muồi, Ethereum sẽ là chuỗi blockchain được Phố Wall lựa chọn.

Điều này không quá bất ngờ, bởi Ethereum hiện là mạng lưới smart contract lớn nhất, môi trường mặc định cho các nhà phát triển, và cũng là hệ sinh thái định hình quan niệm về tài chính lập trình ngày nay.

Tuy nhiên, khi các nỗ lực token hóa tài sản tổ chức ngày càng tăng tốc, một câu hỏi mới xuất hiện trong thảo luận chính thống: điều gì sẽ xảy ra nếu chuỗi mà các tổ chức cuối cùng dựa vào không phải là Ethereum, mà là Solana?

Kịch bản này vẫn mang tính suy đoán, nhưng việc nó được cân nhắc phản ánh một sự thay đổi trong cách đánh giá hạ tầng thị trường hiện nay.

Hình ảnh Solana đang chuyển đổi

Những ngày đầu, Solana (SOL) gắn liền với đầu cơ bán lẻ. Phí thấp, tốc độ xử lý cao, dễ triển khai khiến nó trở thành nơi lý tưởng cho memecoin, giao dịch nhanh, và các sản phẩm thử nghiệm. Trong phần lớn thời gian tồn tại, môi trường hỗn loạn này định hình thương hiệu văn hóa của mạng lưới.

Tuy nhiên, chính những đặc tính đó – tốc độ xử lý gần như ngay lập tức, phí giao dịch gần như bằng 0, và hiệu năng cao – vốn từng thúc đẩy cơn sốt đầu cơ, nay đang được định hình lại thành nền tảng cho các giao dịch cấp tổ chức.

Theo dữ liệu từ Solscan, Solana có thể xử lý hơn 3.000 giao dịch mỗi giây với chi phí trung bình chưa đến nửa cent, trong khi Ethereum vẫn bị hạn chế ở lớp cơ sở, phải dựa vào các rollup để tăng throughput và kiểm soát chi phí.

*Giao dịch Solana mỗi giây (Nguồn: Solscan)*Hiệu năng này đã thu hút sự chú ý của các nhà phân tích theo dõi giao điểm giữa blockchain và thị trường vốn truyền thống.

Matt Hougan, CIO của Bitwise, gần đây mô tả Solana là “Phố Wall mới”, lập luận rằng mô hình thực thi độ trễ thấp của Solana phù hợp hơn với quy trình của tổ chức so với các lựa chọn đa dụng khác. Đồng thời, các nhà phát hành stablecoin và công ty token hóa đang phát triển các sản phẩm ngày càng tinh vi trên mạng lưới này, củng cố thêm luận điểm đó.

Thực tế còn cách xa tham vọng

Hiện tại, Solana chỉ thực hiện trung bình khoảng 284 “giao dịch” mỗi giây theo nghĩa các lệnh chuyển giá trị do người dùng khởi tạo, thấp hơn nhiều so với con số lý thuyết. Trong khi đó, Nasdaq thực hiện khoảng 2.920 giao dịch mỗi giây và xử lý khoảng 463 tỷ USD khối lượng hàng ngày, so với khoảng 6 tỷ USD của Solana.

*So sánh các chỉ số chính của Solana và Nasdaq. (Nguồn: FliptheNasdaq)*Khoảng cách về mật độ kinh tế giữa hai nền tảng vẫn còn rất lớn.

Tuy nhiên, các nhà phát triển Solana cho biết các bản nâng cấp sắp tới sẽ tối ưu hóa hiệu suất validator, cải thiện lập lịch và giảm xung đột block – những bước tiến có thể đưa mạng lưới gần hơn với độ tin cậy cần thiết của hạ tầng thị trường. Dù chưa chắc chắn liệu điều này có thể thực hiện được, tham vọng này thể hiện một chiến lược rõ ràng: Solana không chỉ muốn là blockchain nhanh, mà còn muốn trở thành “cỗ máy thực thi” đủ mạnh để hỗ trợ hoạt động tài chính có quy định ở quy mô lớn.

Galaxy Research nhận định:

“Solana đang tiến tới một tầm nhìn thống nhất về ‘Thị trường vốn Internet’, một hệ thống có khả năng hỗ trợ toàn bộ hoạt động tài chính số, từ đầu cơ bán lẻ và ứng dụng người tiêu dùng đến hạ tầng doanh nghiệp và tài sản thực tế token hóa.”

Giá trị tiềm năng của Solana nếu Phố Wall đặt niềm tin

Câu hỏi về giá trị của Solana nếu Phố Wall áp dụng rộng rãi đã thúc đẩy sự phát triển của các mô hình định giá mới.

Jon Ma, CEO Artemis, gần đây công bố một mô hình cho rằng khi các tài sản truyền thống được đưa lên blockchain, các chuỗi sẽ được đánh giá giống hạ tầng hơn là cổ phiếu đầu cơ. Theo mô hình này, các yếu tố định giá gồm throughput, hiệu quả chi phí, khả năng thu phí, và khả năng hỗ trợ dòng tài chính khối lượng lớn, độ trễ thấp. Thế mạnh về câu chuyện và nhận diện thương hiệu trở nên ít quan trọng hơn.

Ông dự đoán thị trường token hóa toàn cầu sẽ đạt từ 10 đến 16 nghìn tỷ USD vào năm 2030. Trong kịch bản Solana chiếm được chỉ 5% thị phần này, vốn hóa của mạng lưới có thể tiếp cận khoảng 880 tỷ USD.

*Mô hình tài chính Solana (Nguồn: John Ma)*Các tài sản thực tế đã token hóa hiện đạt khoảng 35,8 tỷ USD, gần gấp đôi so với cuối năm 2024. Khi con số này tăng, hiệu suất và chi phí thực thi trở thành yếu tố trung tâm. Trong bối cảnh này, sức hấp dẫn của Solana xuất phát từ những đặc điểm từng định hình văn hóa bán lẻ của nó: tốc độ, phí thấp, và khả năng mở rộng mà không cần dựa vào lớp thực thi bên ngoài.

Ethereum vẫn giữ ưu thế về bảo mật, công cụ phát triển và sự quen thuộc với quy định, trở thành lựa chọn mặc định của các tổ chức. Tuy nhiên, xu hướng token hóa buộc thị trường phải đánh giá các chuỗi blockchain dưới lăng kính mới: khả năng thực thi và hiệu quả trong môi trường tài sản số có quy mô lớn.

Vương Tiễn