Stablecoin là gì? "Kim chỉ nam" của thị trường tiền điện tử

Bạn có thường xuyên bị giá tiền điện tử làm hoảng sợ không?

Bitcoin, Ethereum và các đồng lớn khác ngày nào cũng biến động khiến người ta mệt mỏi. Sáng còn lãi, tối có thể đã bị kẹp chặt. Muốn dùng tiền điện tử để thanh toán? Các thương nhân cũng sợ — biến động giá quá mạnh, không thể định giá rõ ràng. Lúc này, cần dựa vào stablecoin để cứu nguy.

Stablecoin rốt cuộc là gì?

Nói đơn giản, stablecoin là một loại tiền điện tử “gắn” với một loại tài sản nào đó, mục tiêu của nó là giữ giá ổn định như núi. Bạn có thể tưởng tượng nó như một “bộ ổn định” trong thế giới tiền điện tử — bất kể thị trường coin ngoài kia có biến động thế nào, nó vẫn giữ vững.

Stablecoin thường gắn với ba loại tài sản:

Tiền pháp định (USD, Euro, v.v.) — đây là phổ biến nhất

Tài sản điện tử (như Ethereum) — được hỗ trợ bởi token trên blockchain

Hàng hóa lớn (vàng, dầu mỏ, v.v.) — ít phổ biến hơn

Lý do cần stablecoin là vì tiền điện tử quá “tùy ý”. Người dùng cần một thước đo giá trị ổn định để gửi tiền, chuyển khoản, giao dịch, chứ không phải ngày nào cũng lo lắng về biến động.

Các stablecoin phổ biến hiện nay là gì?

Stablecoin hỗ trợ bằng tiền pháp định (USDT, USDC) — “lực lượng chủ lực” của thị trường

USDT (Tether) là stablecoin lâu đời nhất trong cộng đồng, phát hành từ năm 2014. Nguyên lý cơ bản là: mỗi khi phát hành 1 USDT, phía sau có 1 USD tiền mặt hoặc tương đương làm dự trữ. Mối quan hệ hỗ trợ 1:1 này khiến USDT trở thành cặp giao dịch thanh khoản nhất trên các sàn.

USDC (USD Coin) là người đến sau, ra mắt năm 2018, tự hào là minh bạch và hợp pháp hơn. Nó cũng theo logic 1 USD = 1 USDC, khác biệt là cơ chế phát hành và quản lý dự trữ có chút khác biệt. Cả hai đều có thể giao dịch trên các sàn như Gate, người dùng có thể chọn theo sở thích.

Ưu điểm lớn nhất của loại stablecoin này là có tiền thật làm hậu thuẫn, rủi ro tương đối thấp. Nhược điểm là cần tin tưởng vào tổ chức phát hành, không hoàn toàn phi tập trung.

Stablecoin hỗ trợ bằng tài sản điện tử (DAI) — “chọn lựa phi tập trung”

DAI là stablecoin do một giao thức DeFi phát hành, hoạt động hoàn toàn khác. Muốn có 1 DAI? Phải khóa ít nhất 1.5 ETH (hoặc tài sản điện tử hỗ trợ khác) làm thế chấp.

Đây chính là “thế chấp quá mức” — giá trị thế chấp phải vượt quá giá trị của stablecoin, như vậy dù giá coin giảm, vẫn không sợ stablecoin “bỏ chạy”. Ví dụ, bạn khóa 1500 USD ETH để tạo ra tối đa 1000 DAI, còn dư 50% dự phòng.

Lợi ích là: hoàn toàn phi tập trung, không có rủi ro từ tổ chức trung ương. Nhược điểm là: biến động của tài sản thế chấp có thể gây thanh lý, người dùng cần theo dõi tỷ lệ liên tục.

Stablecoin thuật toán (UST) — Mơ đẹp nhưng thực tế khá phũ phàng

Stablecoin thuật toán đi theo hướng khác — không dựa vào tài sản thực hay tài sản điện tử làm nền tảng, mà dựa vào thuật toán và cơ chế thị trường để duy trì giá.

UST là đại diện của loại này. Nó tuyên bố gắn với USD nhưng không có dự trữ thực. Logic giữ giá là: thông qua cơ chế arbitrage, thị trường tự điều chỉnh cung cầu để duy trì giá.

Nghe có vẻ tuyệt vời, nhưng sự kiện tháng 5 năm 2022 đã thay đổi tất cả — UST hoàn toàn sụp đổ, từ 1 USD giảm gần về 0. Câu chuyện “thí nghiệm lớn” này đã cảnh báo thị trường: stablecoin thuật toán trong điều kiện thị trường cực đoan dễ thất bại, rủi ro rất lớn. Hiện tại, ít ai dám đụng đến stablecoin thuật toán nữa.

Tại sao stablecoin lại quan trọng?

Thanh toán và đối soát: Dùng USDT hoặc USDC, không lo giá đột ngột giảm, thương nhân dám nhận, người dùng yên tâm.

Công cụ arbitrage: Nhà giao dịch dùng stablecoin để tránh rủi ro. Khi thị trường giảm mạnh, có thể nhanh chóng đổi sang stablecoin để giữ tài sản.

Chuyển khoản xuyên chuỗi: Stablecoin có thể lưu thông giữa nhiều blockchain (Ethereum, Solana, Polygon, v.v.), nhanh hơn và rẻ hơn so với chuyển tiền pháp định.

Hạ tầng DeFi: Cho vay, khai thác thanh khoản, các hoạt động này đều dựa vào stablecoin. Không có stablecoin, DeFi không thể vận hành.

Chọn loại stablecoin nào?

Không có câu trả lời tuyệt đối, tùy theo nhu cầu của bạn:

• An toàn, ổn định? USDT, USDC là lựa chọn hàng đầu, có dự trữ tài sản thật đằng sau.
• Yêu cầu minh bạch? USDC có tính hợp pháp cao hơn, báo cáo kiểm toán rõ ràng hơn.
• Chơi DeFi hoặc vay mượn? DAI mang lại lựa chọn hoàn toàn phi tập trung, nhưng phải chấp nhận rủi ro biến động tài sản thế chấp.
• Stablecoin thuật toán? Hiện tại không khuyến khích. Trường hợp thất bại của UST đã chứng minh rõ vấn đề.

Stablecoin đã giải quyết điểm đau lớn nhất của thế giới tiền điện tử — giá không ổn định. Nó giúp thị trường có “cột buồm vững chắc”, cũng như thúc đẩy nhiều người hơn tham gia vào thị trường này. Lần tới khi thấy USDT, USDC hoặc DAI, bạn sẽ hiểu rõ hơn về logic đằng sau chúng.