Maduro bị Mỹ "tấn công bất ngờ", 600 tỷ USD Bitcoin "huyền thoại" của Venezuela sẽ chảy về đâu?

Viết bài: Diệp Huệ Vân

Nguồn: Wall Street Journal

Khi tình hình chính trị Venezuela biến động dữ dội trong vài giờ, ánh nhìn toàn cầu nhanh chóng chuyển từ chấn động địa chính trị sang một mê cung tài chính hiếm có: số phận của “dự trữ bóng tối” tiền mã hóa khổng lồ được xây dựng để tránh các lệnh trừng phạt lâu dài sẽ ra sao.

Theo báo cáo của CCTV News, vào rạng sáng ngày 3 tháng 1 theo giờ địa phương, Mỹ đã tiến hành một cuộc tấn công quân sự quy mô lớn vào Venezuela, Tổng thống Maduro cùng phu nhân đã bị bắt giữ và đưa ra khỏi đất nước. Tổng thống Mỹ Donald Trump sau đó xác nhận hành động này tại Mar-a-Lago, tuyên bố Mỹ sẽ “quản lý” Venezuela cho đến khi chuyển đổi an toàn, đồng thời tiết lộ các công ty dầu khí lớn của Mỹ sẽ vào quốc gia này, đầu tư hàng chục tỷ đô la để sửa chữa cơ sở hạ tầng.

Ngoài tài sản vật chất, một lượng lớn tài sản kỹ thuật số được cho là tích lũy qua “hoán đổi vàng” và thương mại dầu mỏ đang trở thành bí ẩn về nguồn gốc. Theo các phương tiện truyền thông như Whale Hunting dẫn nguồn tin thân cận, Venezuela đã xây dựng một mạng lưới tài chính bóng tối phức tạp để tránh các lệnh trừng phạt, chuyển đổi các nguồn tài nguyên quốc gia như vàng và dầu thành Bitcoin và Tether (USDT).

Khi trung tâm quyền lực của chính phủ Maduro tan rã, ai nắm giữ “chìa khóa riêng” để mở khóa kho tài sản kỹ thuật số này trở thành một trong những vấn đề được Washington đặc biệt quan tâm.

Theo ước tính từ một số nguồn điều tra, số tiền này có thể lên tới 600 tỷ USD. Khoản tiền khổng lồ này được cho là tích lũy qua các kênh phức tạp như hoán đổi vàng, thương mại dầu mỏ trong nhiều năm. Với sự thay đổi chính quyền, nhân vật chủ chốt nắm giữ “chìa khóa riêng” của kho tài sản này trở thành tâm điểm, trong đó Alex Saab, được cho là “kiến trúc sư” của hệ thống này, đặc biệt quan trọng. Số phận của tài sản này đã vượt ra ngoài vấn đề công nghệ tài chính, trở thành một cuộc chơi phức tạp liên quan đến tình báo, pháp lý và địa chính trị.

Đế chế tài chính bóng tối của tài sản kỹ thuật số

Theo Whale Hunting dẫn nguồn HUMINT (tình báo nhân sự), chính phủ Venezuela có thể kiểm soát lượng Bitcoin trị giá lên tới 600 tỷ USD. Mặc dù dữ liệu này chưa được xác nhận hoàn toàn qua phân tích chuỗi khối, nhưng logic đằng sau đã thu hút sự chú ý của giới tình báo tài chính.

Báo cáo chỉ ra rằng, lượng tiền này bắt đầu tích lũy từ năm 2018. Lúc đó, Venezuela đã xuất khẩu 73,2 tấn vàng, trị giá khoảng 2,7 tỷ USD. Các nguồn tin thân cận tiết lộ rằng, nếu một phần trong số này được chuyển đổi khi giá Bitcoin ở mức thấp từ 3.000 đến 10.000 USD và giữ đến đỉnh 69.000 USD vào năm 2021, giá trị tăng thêm sẽ rất đáng kể.

Nếu ước tính này chính xác, quy mô tài sản này đủ để so sánh với vị trí nắm giữ của MicroStrategy hoặc thậm chí vượt qua dự trữ quốc gia của El Salvador.

Ngoài Bitcoin, stablecoin cũng đóng vai trò quan trọng trong dòng chảy tài chính của quốc gia này. Theo Zerohedge, khi các lệnh trừng phạt ngày càng siết chặt, Công ty Dầu khí Quốc gia Venezuela (PDVSA) bắt đầu yêu cầu các trung gian sử dụng USDT để thanh toán hàng hóa dầu mỏ. Đến tháng 12 năm 2025, khoảng 80% doanh thu dầu mỏ của quốc gia này được cho là thu bằng USDT. Mặc dù Tether đã đóng băng một số ví liên quan, nhưng điều này có thể chỉ là phần nổi của tảng băng chìm.

Hoán đổi vàng và kênh tiền mã hóa

Để thực hiện chuyển giao tài sản ẩn danh, các nhân vật liên quan đã xây dựng một tuyến đường phức tạp xuyên qua Thổ Nhĩ Kỳ, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất và các địa điểm khác.

Theo mô tả của các nguồn tin am hiểu về hoạt động này, quy trình thường bắt đầu từ khai thác và xuất khẩu vàng của Venezuela. Vàng được vận chuyển đến Thổ Nhĩ Kỳ và Các Tiểu Vương Quốc để tinh chế và bán, lợi nhuận không trực tiếp chuyển về mà thông qua các nhà môi giới OTC để chuyển đổi thành tiền mã hóa. Sau đó, các khoản này sẽ qua các “bộ trộn” để làm mờ nguồn gốc, cuối cùng gửi vào ví lạnh.

Trong quá trình này, một số nhân vật đóng vai trò then chốt. Các phương tiện truyền thông đề cập đến một người tên David Nicolas Rubio Gonzalez, được cho là người trung chuyển, phụ trách điều phối vận chuyển vàng vật lý. Mặc dù đã bị Bộ Tài chính Mỹ đưa vào danh sách trừng phạt từ năm 2019, nhưng chưa bị truy tố hình sự, điều này đã gây ra đồn đoán về khả năng đã có sự hợp tác nào đó với phía Mỹ. Các nguồn tin cho rằng, các trung gian nắm rõ chi tiết dòng chảy tài chính này có thể biết rõ về số phận cuối cùng của khối tài sản khổng lồ này.

Vai trò của nhân vật chính Alex Saab

Trong hệ thống tài chính này, Alex Saab thường được xem là nhân vật trung tâm. Theo Bloomberg, vào tháng 1 năm 2024, Alex Saab đã được Maduro bổ nhiệm làm trưởng Trung tâm Đầu tư Quốc tế Venezuela. Trong mắt Washington, ông là “kiến trúc sư” của hệ thống tài chính bóng tối này.

Các tài liệu tòa án đã tiết lộ trước đó cho thấy, Alex Saab có mối quan hệ phức tạp với các cơ quan thực thi pháp luật Mỹ, từng cung cấp thông tin như một nguồn tin của DEA từ năm 2016. Khi Maduro bị bắt, Alex Saab lại trở thành tâm điểm chú ý của các bên. Cựu công tố viên Venezuela, Zair Mundaray, trong một cuộc phỏng vấn truyền thông, cho biết rằng, do không bị ràng buộc bởi các phe phái chính trị truyền thống, Alex Saab được tin tưởng và thực chất đóng vai trò “người bảo đảm” tài sản.

Hiện tại, điều còn bỏ ngỏ là, có thể người nắm giữ chìa khóa riêng của các ví lạnh này không phải là một cá nhân duy nhất. Các nguồn tin tiết lộ rằng, có thể đã có một cơ chế đa chữ ký do luật sư Thụy Sĩ thiết kế, phân tán các chìa khóa này cho nhiều người tin cậy ở các khu vực pháp lý khác nhau để đảm bảo an toàn tài sản. Với sự cách ly vật lý của các trung tâm quyền lực, liệu các tài sản mã hóa này có bị phong tỏa vĩnh viễn như nhiều ví Bitcoin “ngủ yên” khác, hay sẽ bị phía Mỹ dùng các biện pháp pháp lý và tình báo để truy tìm, vẫn còn là điều chưa rõ.

Phản ứng của thị trường dầu mỏ và vàng

Quay trở lại thị trường tài chính truyền thống, các nhà đầu tư đang đánh giá tác động kinh tế của Mỹ sau khi “tiếp quản” Venezuela.

Chuyên gia phân tích thị trường cao cấp của Price Futures Group, Phil Flynn, cho biết, mặc dù trữ lượng dầu thô của Venezuela lên tới 3030 tỷ thùng, nhưng sản lượng thực tế đã giảm xuống còn khoảng 1 triệu thùng/ngày, chỉ chiếm 0,8% sản lượng toàn cầu. Do đó, ngay cả khi nguồn cung bị gián đoạn ngắn hạn, tác động trực tiếp đến giá dầu toàn cầu cũng hạn chế. Flynn cho rằng, phản ứng của thị trường chủ yếu mang tính tâm lý, và phần thị phần dầu của Venezuela rất dễ bị các quốc gia sản xuất khác lấp đầy.

Về vàng, sản lượng vàng của Venezuela năm 2024 ước tính khoảng 31 tấn, không đáng kể so với toàn cầu. Các phân tích cho rằng, trong ngắn hạn, các hành động quân sự có thể hạn chế đà tăng của giá vàng như một tài sản trú ẩn; nhưng nếu các hoạt động quân sự của Mỹ trong khu vực dẫn đến các cuộc chơi địa chính trị rộng hơn, điều này có thể hỗ trợ giá vàng trung hạn.

Trump đã rõ ràng tuyên bố sẽ để các công ty dầu khí lớn của Mỹ đầu tư hàng chục tỷ USD để sửa chữa cơ sở hạ tầng đổ nát của Venezuela. Điều này có nghĩa là, các lý luận giao dịch trong tương lai sẽ chuyển từ “gián đoạn nguồn cung” sang kỳ vọng về tốc độ phục hồi công suất của Venezuela và sự trở lại của các tập đoàn năng lượng Mỹ vào thị trường này.