Tại sao phải biết RR? Từ nguyên lý đến ứng dụng thực tế

Trader và nhà đầu tư đều đối mặt với cùng một vấn đề: đầu tư có sinh lợi hay không? Câu trả lời không phụ thuộc vào dự đoán, mà dựa vào phân tích Risk Reward Ratio (RR) để làm tốt. Tỷ lệ này cho chúng ta biết được RR là như thế nào và sử dụng nó để quyết định nhằm đạt lợi nhuận cao hơn.

Tại sao RR và Win Rate lại trái ngược nhau?

Sự thật mà nhiều người không nhận ra là RR và Win Rate có mối quan hệ không tuyến tính. Nếu muốn tỷ lệ thắng cao, bạn phải chấp nhận RR thấp hơn, còn nếu muốn RR cao, thì khả năng thắng sẽ giảm xuống.

Ví dụ rõ ràng: Giả sử sử dụng RR là 3:1 và hệ thống giao dịch có Win Rate chỉ 25%

• Giao dịch 100 lần = thắng 25 lần + thua 75 lần
• Lợi nhuận: 25 × 3 = 75
• Thua lỗ: 75 × 1 = 75
• Kết quả cuối cùng: hòa vốn

Để có lợi nhuận, Win Rate tối thiểu phải là 26% trở lên. Vì vậy, có bảng dưới đây để giúp tính:

Risk Reward Ratio (RR) thực sự nằm ở đâu?

RR (Risk Reward Ratio) là tỷ lệ giữa lợi nhuận kỳ vọng (Reward) so với rủi ro có thể mất (Risk). Con số này giúp chúng ta rõ ràng hơn về việc đầu tư hoặc giao dịch có xứng đáng hay không. Tỷ lệ càng cao = đầu tư càng có giá trị.

Không phức tạp như bạn nghĩ, chỉ đơn giản là nói “nếu thắng, tôi sẽ được bao nhiêu” so với “nếu thua, tôi sẽ mất bao nhiêu” mà thôi.

Công thức tính RR dễ như thế nào?

RR = (Giá mục tiêu – Giá vào) ÷ (Giá vào – Stop Loss)

• Giá vào = giá bạn mua
• Giá mục tiêu = giá bạn mong muốn đạt được (Lợi nhuận)
• Stop Loss = giá bán ra nếu thua (Thua lỗ)

Thử tính thực tế: Giả sử mua cổ phiếu BTS giá 7.45 đồng, với:

• Giá mục tiêu = 10.50 đồng
• Stop Loss = 4.50 đồng

RR = (10.50 – 7.45) ÷ (7.45 – 4.50) RR = 3.05 ÷ 2.95 RR ≈ 1.03

Kết quả: nếu thắng, lợi nhuận gấp 1.03 lần rủi ro, khá hợp lý.

Rủi ro trong đầu tư có những loại nào?

Rủi ro (Risk) không chỉ đơn thuần là giá giảm, còn có nhiều loại mà nhà đầu tư cần chú ý:

Rủi ro thanh khoản (Liquidity Risk) - Không thể mua hoặc bán đúng thời điểm Rủi ro tương quan (Correlation Risk) - Các tài sản giảm cùng lúc Rủi ro tiền tệ (Currency Risk) - Thay đổi tỷ giá làm giảm giá trị Rủi ro lãi suất (Interest Rate Risk) - Thay đổi lãi suất, giảm lợi nhuận Rủi ro lạm phát (Inflation Risk) - Lạm phát làm mất giá trị thực Rủi ro chính trị (Political Risk) - Tình hình chính trị ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường

Giá RR tốt nhất nên là bao nhiêu?

RR = 2 trở lên được xem là tốt

• RR < 1 = Rủi ro lớn hơn lợi nhuận, không nên chọn
• RR = 1 = Trung bình, phù hợp cho đầu tư dài hạn
• RR = 1.5 - 2 = Tốt, phù hợp cho trader chấp nhận rủi ro trung bình
• RR > 2 = Rất tốt, phù hợp cho người chấp nhận rủi ro cao

Nhưng quan trọng nhất là phải kết hợp với Win Rate của hệ thống của bạn để biết có thực sự sinh lợi hay không.

Tại sao RR giúp quản lý rủi ro hiệu quả?

Ý nghĩa của RR không chỉ là con số, mà còn giúp:

1. Đánh giá giá trị đầu tư thực sự

Khi so sánh hai lựa chọn:

• Lựa chọn A: Lợi nhuận 20% nhưng rủi ro 50% (RR = 0.4)
• Lựa chọn B: Lợi nhuận 10% nhưng rủi ro 5% (RR = 2.0)

Nếu không để ý đến RR, bạn có thể chọn A vì lợi nhuận cao hơn, nhưng khi tính toán, sẽ thấy B an toàn hơn nhiều vì rủi ro thấp hơn.

2. Hạn chế thua lỗ một cách có hệ thống

Đặt Stop Loss để giới hạn thua lỗ, ví dụ chấp nhận mất tối đa 50%. Với RR này, bạn biết cần Win Rate bao nhiêu để có lợi nhuận.

Phân tích các loại RR phù hợp cho các trader khác nhau

RR = 1:1 Lợi nhuận = Rủi ro, phù hợp cho người mới bắt đầu, muốn chơi an toàn, nhưng lợi nhuận không lớn.

RR = 1.5 - 2 Lợi nhuận cao hơn chút, phù hợp cho hệ thống đã có, và biết rõ Win Rate của mình.

RR > 2 Lợi nhuận lớn, phù hợp cho trader chuyên nghiệp hoặc người có Win Rate cao (từ 30% trở lên). Vì nếu Win Rate thấp hơn, sẽ không có lợi nhuận.

Tóm lại: Tại sao phải dùng RR trong giao dịch?

RR là công cụ giúp bạn rõ ràng hơn về việc “đầu tư có xứng đáng hay không”. Các nhà đầu tư và trader thành công đều dùng RR để quyết định. Họ không giao dịch dựa trên dự đoán, mà dựa trên con số, giúp họ chiến thắng liên tục.

Vì vậy, trước khi vào lệnh tiếp theo, hãy tính RR của bạn xem có hợp lý không, và kết hợp với Win Rate của hệ thống để biết có thực sự sinh lợi hay không. Làm như vậy, chiến thắng sẽ đến với bạn dần dần.