Yên Nhật giảm mạnh thu hút sự chú ý! Tại sao thị trường phản ứng lạnh nhạt với việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản nâng lãi suất?

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản ngày 19/12 đã công bố tăng lãi suất 25 điểm cơ bản, từ 0.5% lên 0.75%, mức cao nhất kể từ năm 1995. Tuy nhiên, phản ứng của thị trường không như kỳ vọng — tỷ giá USD/JPY lại tăng, cho thấy các nhà đầu tư vẫn còn nghi ngờ về hướng chính sách trong thời gian tới.

Quan điểm của ngân hàng trung ương chưa đủ hawkish, thị trường rơi vào bế tắc

Vấn đề nằm ở thái độ quá thận trọng của Thống đốc Ueda. Mặc dù Ngân hàng Trung ương Nhật Bản trong tuyên bố cho biết, nếu triển vọng kinh tế và lạm phát phù hợp, sẽ tiếp tục nâng lãi suất, nhưng tại cuộc họp báo, ông Ueda lại tránh đưa ra cam kết cụ thể về thời điểm tăng lãi suất. Ông thừa nhận khó xác định trước mức lãi suất trung tính, chỉ dự định điều chỉnh phạm vi dự báo hiện tại 1.0%–2.5% trong khả năng có thể.

Các chiến lược gia của Ngân hàng Australia và New Zealand (ANZ) Felix Ryan phân tích rằng, mặc dù ngân hàng trung ương đã bắt đầu chu kỳ tăng lãi suất, nhưng đồng yên lại không thể mạnh lên theo xu hướng. “Thị trường thiếu hướng dẫn rõ ràng về nhịp độ và mức tăng lãi suất, hỗ trợ cho đồng yên hạn chế.” Ông dự đoán thêm rằng, ngay cả khi Ngân hàng Nhật Bản tiếp tục tăng lãi suất vào năm 2026, môi trường chênh lệch lãi suất vẫn không có lợi cho đồng yên, dự kiến cuối năm tỷ giá USD/JPY sẽ quanh mức 153.

Quan điểm các tổ chức khác nhau, thời điểm tăng lãi suất là yếu tố then chốt

Thị trường kỳ hạn hoán đổi lãi suất qua đêm (OIS) hiện cho thấy, các nhà giao dịch dự đoán Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sẽ phải đến quý 3 năm 2026 mới nâng lãi suất lên 1.00%. Thời gian dự kiến này phản ánh thái độ thận trọng của thị trường — chu kỳ tăng lãi suất kéo dài như vậy khó có thể hỗ trợ mạnh cho đồng yên.

Chiến lược gia của T. Rowe Price, Masahiko Loo, cho rằng, việc Cục Dự trữ Liên bang duy trì chính sách nới lỏng cùng với việc các nhà đầu tư Nhật Bản tăng tỷ lệ phòng ngừa rủi ro ngoại hối đủ để giữ tỷ giá USD/JPY trong khoảng 135–140. Nói cách khác, trừ khi ngân hàng trung ương sớm đưa ra tín hiệu tăng lãi suất, đồng yên sẽ khó có thể tăng giá mạnh.

Ngân hàng Nomura thẳng thắn hơn: Chỉ khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản ám chỉ khả năng tăng lãi suất sớm hơn dự kiến (ví dụ, sớm hơn tháng 4/2026), thị trường mới sẽ hiểu đó là thái độ hawkish, từ đó kích hoạt làn sóng mua vào đồng yên. Trong bối cảnh dự báo về lãi suất trung tính chưa có nhiều điều chỉnh, các nhà lãnh đạo ngân hàng trung ương khó có thể thuyết phục thị trường rằng lãi suất cuối cùng sẽ tăng lên mức cao hơn.

Ý nghĩ thực sự của các nhà đầu tư

Phản ứng chậm của thị trường đối với việc tăng lãi suất về bản chất phản ánh một thực tế: mức độ và nhịp độ tăng lãi suất quan trọng hơn chính chính sách đó. Áp lực giảm giá của đồng yên vẫn còn nặng nề, sức hấp dẫn của đô la Mỹ vẫn chưa suy giảm. Để thực sự thay đổi tình hình, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản có lẽ cần thể hiện thái độ hawkish rõ ràng hơn — vừa sớm hành động về thời điểm tăng lãi suất, vừa tạo niềm tin về mục tiêu lãi suất cuối cùng.