## SQ là gì? Tại sao công ty Fintech Block đáng chú ý

Công ty Block (mã cổ phiếu **SQ**) tiền thân là Square, được sáng lập bởi Jack Dorsey, người sáng lập Twitter, cùng các đồng sáng lập khác vào năm 2009. Sứ mệnh của doanh nghiệp này rất đặc biệt — cố gắng phá vỡ độc quyền của hệ thống tài chính truyền thống đối với dòng chảy vốn, cung cấp giải pháp cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa không thể tiếp cận hệ thống ngân hàng.

Trong giai đoạn đầu thành lập, Square chủ yếu tập trung vào các vấn đề của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Mỹ không thể đăng ký máy POS hoặc không đủ khả năng chi trả phí dịch vụ cao. Năm 2010, công ty ra mắt ứng dụng đầu tiên cho phép các thương nhân thực hiện thanh toán qua điện thoại di động và kiếm lợi từ phí giao dịch. Năm 2015, công ty niêm yết với giá 29 tỷ USD (giá cổ phiếu 9 USD), ngày giao dịch đầu tiên tăng 45%.

Trong vài năm sau đó, Square bắt đầu chuyển hướng phát triển theo hướng khác biệt. Từ năm 2017, công ty dần bổ sung các chức năng mua bán tiền mã hóa, dịch vụ gửi tiền, công cụ khai thuế, nhằm xây dựng hệ sinh thái tài chính riêng. Chiến lược này giúp Square thành công vượt mặt trong lĩnh vực thanh toán truyền thống, thu hút lượng lớn người dùng mới.

## Cơ cấu cạnh tranh trong thị trường thanh toán: Block vs PayPal

Trong lĩnh vực thanh toán điện tử, Block và PayPal là hai đối thủ chính. Mặc dù PayPal thành lập sớm hơn (1998), quy mô lớn hơn (gần 30.000 nhân viên, vốn hóa 814 tỷ USD), nhưng Block đang bắt kịp nhanh chóng.

Xét về đặc điểm sản phẩm, Cash App của Block cung cấp nhiều chức năng vượt xa thanh toán truyền thống — người dùng có thể đầu tư cổ phiếu và Bitcoin trực tiếp. Trong khi đó, Venmo của PayPal dù có tính xã hội, nhưng chức năng khá truyền thống. Phí thanh toán offline của Block là 2.6% + $0.1, chiến lược định giá tổng thể cũng cạnh tranh hơn.

Khách hàng chính của Block là giới trẻ và các doanh nghiệp nhỏ, trong khi PayPal có cơ sở người dùng rộng hơn. Điều này quyết định hướng phát triển của hai công ty — PayPal ổn định nhưng tốc độ tăng trưởng chậm lại, còn Block đầy biến số nhưng động lực tăng trưởng rất mạnh.

## Cơ hội của Block trong làn sóng tiền mã hóa

Trong đại dịch, Block đón nhận cơ hội phát triển vàng son. Khi giao dịch trực tuyến tăng cao, giá trị tiền mã hóa tăng, cổ phiếu của công ty năm 2020 và 2021 tăng nhanh. Tuy nhiên, cuối năm 2021, cổ phiếu công nghệ chung bị bán tháo, giá của Block giảm hơn 50%.

Đến năm 2022, giá tiền mã hóa giảm mạnh hơn nữa, làm giảm niềm tin nhà đầu tư, khiến cổ phiếu của Block giảm hơn 75%. Nhưng từ góc nhìn khác, điều này phản ánh sự xem xét lại ứng dụng của tiền mã hóa trên thị trường.

Hiện tại, Block đang đẩy mạnh liên kết kinh doanh với Bitcoin. Công ty đã mua số lượng lớn chip đào Bitcoin trong những năm gần đây, dự kiến ra mắt thiết bị phần cứng liên quan vào năm 2024. Khi kỳ vọng tăng lãi suất tại Mỹ giảm đi, chức năng giữ giá của tiền mã hóa lại được chú ý hơn. Năm tới, Bitcoin sẽ trải qua sự kiện giảm một nửa (halving), điều này có thể tạo ra ảnh hưởng lớn đến toàn bộ hệ sinh thái.

## Dấu hiệu cải thiện cơ bản của Block

Theo báo cáo tài chính quý 1 năm 2023, Block có khả năng chuyển từ lỗ sang có lãi trong nửa cuối năm nay. Đáng chú ý hơn, động lực doanh thu của công ty đã chuyển từ hoạt động offline của Square sang online của Cash App.

Hiệu suất của Cash App rất ấn tượng — không chỉ tốc độ tăng trưởng doanh thu cao, mà tỷ suất lợi nhuận cũng vượt trội so với các đối thủ như Venmo. Điều này cho thấy chiến lược chuyển hướng của Block đang mang lại hiệu quả. Công ty còn liên tục mở rộng hệ sinh thái sản phẩm, từ thanh toán sang đầu tư, tiền mã hóa, giúp người dùng gắn bó lâu dài hơn.

## Phân tích định giá và tiềm năng phục hồi

Từ định giá hiện tại, tỷ lệ doanh thu trên vốn hóa của Block chỉ là 1.8 lần, thấp rõ rệt so với mức trung bình lịch sử. Khi Bitcoin đã phục hồi gần 80% từ đáy, cổ phiếu của Block còn khá chậm so với thị trường. Dựa trên khoảng cách từ mức đỉnh, dự kiến có thể tăng thêm khoảng 270%, tức là còn nhiều dư địa phục hồi.

Nhiều nhà phân tích gần đây đã nâng mục tiêu giá của Block. Exane BNP Paribas cuối tháng 7 đã nâng xếp hạng lên "mua vượt thị trường" với mục tiêu 95 USD; Truist Securities và Keybanc lần lượt điều chỉnh mục tiêu lên 90 USD và 85 USD, đều duy trì xếp hạng mua hoặc tăng tỷ trọng.

## Đánh giá giá trị đầu tư của Block

Xét về triển vọng thị trường, Block thực sự có giá trị đầu tư, đặc biệt phù hợp với các nhà đầu tư lạc quan về phát triển của tiền mã hóa. Tuy nhiên, rủi ro cũng không thể bỏ qua.

Thứ nhất, ngành thanh toán đang đối mặt với cạnh tranh từ các ông lớn công nghệ như Apple, Google. Những công ty này sở hữu lượng người dùng lớn và năng lực công nghệ mạnh, có thể ra mắt sản phẩm cạnh tranh bất cứ lúc nào. Thứ hai, giá tiền mã hóa biến động lớn, nếu xảy ra đợt giảm mới, sẽ tác động trực tiếp đến kết quả kinh doanh của Block. Cuối cùng, các ông lớn truyền thống như PayPal, Mastercard cũng đang tích cực tham gia lĩnh vực Bitcoin, lợi thế đi trước của Block có thể bị dần thu hẹp.

Nhà đầu tư cần theo dõi sát diễn biến giá Bitcoin và các hoạt động của các tập đoàn công nghệ trong lĩnh vực tài chính để đưa ra quyết định đầu tư hợp lý.