Các nhà quản lý và nhà đầu tư cần biết: Báo cáo P&L là gì và tại sao nó quan trọng

Báo cáo lợi nhuận (P&L Statement) là một tài liệu tài chính mạnh mẽ để kể câu chuyện về hoạt động kinh doanh của bạn. Nó không chỉ là một bộ số liệu nữa mà còn là công cụ giúp chúng ta hiểu rõ cách doanh nghiệp hoạt động trong từng giai đoạn.

P&L Statement (Profit and Loss Statement) là gì? Hiểu rõ để rõ ràng hơn

P&L là báo cáo tài chính thể hiện kết quả hoạt động của doanh nghiệp trong một khoảng thời gian nhất định. Nó ghi nhận doanh thu, chi phí và kết quả cuối cùng là lợi nhuận hoặc lỗ.

Tầm quan trọng của báo cáo này nằm ở chỗ nó giúp chủ doanh nghiệp và nhà đầu tư hiểu rõ:

• Doanh nghiệp tạo ra doanh thu từ đâu
• Chi phí lớn nhất là gì
• Lợi nhuận còn lại sau khi trừ tất cả chi phí là bao nhiêu
• Trong tương lai cần cải thiện những gì để tăng lợi nhuận

Công thức cơ bản: Cách tính P&L cần nhớ

Việc tính P&L rất đơn giản, chỉ cần:

Tổng doanh thu − Tổng chi phí = Lợi nhuận (hoặc lỗ)

Mỗi phần có ý nghĩa như sau:

• Tổng doanh thu (Total Revenue): Tiền doanh nghiệp thu được từ bán hàng hoặc dịch vụ
• Tổng chi phí (Total Expenses): Tổng số tiền đã chi để vận hành doanh nghiệp
• Lợi nhuận hoặc lỗ: Kết quả cuối cùng

Phân chia lợi nhuận thành các bước: Hiểu sâu hơn

Nếu muốn hiểu rõ hơn về tổng thể doanh nghiệp, ta cần phân chia lợi nhuận thành các bước:

Bước 1: Doanh thu từ bán hàng và dịch vụ Bắt đầu từ tổng doanh số (Sale), là số tiền khách hàng trả

Bước 2: Trừ đi giá vốn hàng bán Trừ đi chi phí của hàng hóa hoặc dịch vụ đã bán (Cost of goods sold), kết quả:

• Lợi nhuận gộp (Gross Profit): Cho biết chúng ta có thể định giá cao hơn chi phí bao nhiêu

Bước 3: Thêm các khoản thu nhập khác và trừ chi phí hoạt động

• Thêm: Các khoản thu nhập khác (Other Revenue) như lãi suất, cổ tức, cho thuê
• Trừ: Chi phí bán hàng (Selling Expenses) như quảng cáo, vận chuyển
• Trừ: Chi phí quản lý (Administrative Expenses) như lương, thuê văn phòng
• Kết quả: Lợi nhuận hoạt động (Operating Profit) – thể hiện doanh nghiệp hoạt động tốt đến đâu

Bước 4: Trừ các chi phí tài chính và thuế

• Trừ: Chi phí tài chính (Financial Cost) → ra EBT (Earnings Before Tax)
• Trừ: Thuế (Tax) → ra Lợi nhuận ròng (Net Income) – chính là số tiền thực sự còn lại

Ví dụ tính toán chi tiết

Hãy tưởng tượng bạn có một cửa hàng nhỏ:

Từ ví dụ này, bạn thấy dù doanh thu là 500,000 VND, sau khi trừ tất cả chi phí còn lại 104,000 VND.

Báo cáo dạng biểu mẫu vs dạng tài khoản: P&L có 2 dạng khác nhau

( Dạng báo cáo )Report Form### Dạng này sắp xếp theo phần dễ hiểu:

• Phần đầu: Tên doanh nghiệp, ngày tháng
• Phần doanh thu: Ghi rõ từng khoản doanh thu
• Phần chi phí: Ghi rõ từng khoản chi phí
• Phần kết quả: Lợi nhuận/lỗ cuối cùng

Ưu điểm: Dễ hiểu, phù hợp người mới, nhìn tổng quát rõ ràng

( Dạng tài khoản )Account Form### Dạng này theo kiểu T:

• Bên trái: Chi phí
• Bên phải: Doanh thu
• Ở giữa: Lợi nhuận/lỗ để cân đối hai bên

Ưu điểm: Đầy đủ, tiêu chuẩn quốc tế, phù hợp kế toán viên

Cách đọc P&L để hiểu rõ: 4 bước cần biết

( 1. Kiểm tra khoảng thời gian Xác định báo cáo này thuộc tháng nào, quý nào hay năm nào

) 2. Xem có lợi nhuận hay lỗ

• Nếu doanh thu > chi phí → có lợi ✓
• Nếu doanh thu < chi phí → lỗ ✗

3. Phân tích nguồn doanh thu

Doanh thu đến từ đâu, ví dụ:

• Bán hàng 70%
• Lãi suất 20%
• Khác 10%

4. Phân tích chi phí lớn nhất

Chi phí nào lớn nhất, có cách giảm không

Tại sao P&L lại quan trọng đối với doanh nghiệp

1. Đánh giá hiệu quả thực sự Nó cho biết doanh nghiệp của bạn đang tạo ra tiền hay mất tiền

2. Hỗ trợ quyết định Nhà đầu tư dựa vào P&L để quyết định có đầu tư hay không

3. Lập kế hoạch chiến lược Nếu biết chi phí nào cao nhất, bạn có thể tìm cách giảm

4. Theo dõi sự phát triển So sánh P&L theo tháng, theo năm để xem doanh nghiệp lớn lên hay suy giảm

5. Dùng cho vay và thuế Ngân hàng và cơ quan thuế đều cần xem P&L

Tóm tắt và các bước tiếp theo

P&L Statement ###báo cáo lợi nhuận### là tài liệu cơ bản mà mọi người liên quan đến doanh nghiệp cần hiểu. Đọc và phân tích đúng sẽ giúp bạn:

• Hiểu rõ sức khỏe doanh nghiệp
• Ra quyết định tốt hơn
• Lập kế hoạch phát triển hợp lý

Tuy nhiên, chỉ xem mỗi P&L thôi chưa đủ, bạn cần nghiên cứu thêm:

• Balance Sheet: Xem tài sản và nợ phải trả
• Cash Flow: Xem dòng tiền thực tế vào ra
• Thông tin ngành: So sánh với đối thủ
• Năng lực đội ngũ quản lý: Đổi mới sáng tạo và tầm nhìn

Kết hợp tất cả, bạn sẽ có cái nhìn rõ ràng hơn để quyết định đầu tư hoặc quản lý doanh nghiệp tốt hơn