Hiện tại các nền tảng mạng xã hội đang thu thập toàn bộ mối quan hệ xã hội, nội dung và dữ liệu tương tác của người dùng để kiếm tiền. Các cộng đồng mạng xã hội Web3 luôn nhấn mạnh việc trả lại quyền kiểm soát dữ liệu cho người dùng, nhưng thử thách thực sự đang hiện hữu trước mắt: lượng dữ liệu xã hội lớn, cập nhật thường xuyên, biến động liên tục, chi phí lưu trữ và quản lý phức tạp đến mức ác mộng. Một giao thức đang cố gắng giải quyết vấn đề cốt lõi này — nó muốn trở thành hạ tầng cho mạng xã hội phi tập trung thế hệ tiếp theo.

Từ kiểm soát của nền tảng đến thực sự thuộc về bạn

Hãy tưởng tượng cảnh này: mọi bài đăng, lượt thích, liên kết quan hệ của bạn đều tồn tại dưới dạng dữ liệu mã hóa, có thể xác minh trên một mạng lưới nào đó, khóa riêng của ví chính là bằng chứng quyền sở hữu. Ứng dụng mạng xã hội có thể cập nhật và phát triển bất cứ lúc nào, nhưng sơ đồ xã hội và tài sản nội dung của bạn luôn nằm trong tay bạn, muốn chuyển sang nền tảng mới nào cũng dễ dàng. Đây mới thực sự là cách phá vỡ bức tường độc quyền dữ liệu của nền tảng.

Quản lý động thái không còn là đặc quyền xa xỉ

Dữ liệu xã hội về bản chất là động — chỉnh sửa bài đăng, xóa cập nhật, theo dõi hoặc hủy theo dõi. Đặc điểm cốt lõi của các giao thức này chính là "lưu trữ có thể lập trình", biến các thao tác động này thành khả thi. Thông qua hợp đồng thông minh, bạn có thể đặt ra các quy tắc phức tạp (ví dụ "chỉ những người theo dõi lẫn nhau mới xem được"), và việc thực thi các quy tắc này với dữ liệu liên quan sẽ có chi phí thấp đến mức phi lý. Chỉ có như vậy mới xây dựng được trải nghiệm mạng xã hội đầy đủ chức năng, phản hồi nhanh, và có thể tính toán dựa trên các yếu tố kinh tế.

Tài chính xã hội đã có nền tảng đáng tin cậy

Khi dữ liệu xã hội thực sự trở thành tài sản do người dùng kiểm soát, không gian tưởng tượng của Social-Fi sẽ mở ra. Các nhà sáng tạo có thể token hóa các nội dung trả phí chất lượng cao hoặc quyền đăng ký cộng đồng bằng hợp đồng thông minh và bán chúng; mức độ quan tâm và ảnh hưởng của người dùng cũng có thể được đo lường và khuyến khích một cách công bằng hơn. Những đổi mới này đều cần một kiến trúc nền tảng vừa có thể chứa đựng lượng dữ liệu khổng lồ, vừa có thể thực hiện kiểm soát quyền hạn chi tiết.

Các giải pháp kiểu này đang được một nhóm nhà phát triển sử dụng để xây dựng các mạng xã hội phi tập trung như Twitter, Xiaohongshu, nền tảng video ngắn. Hãy chú ý đến xu hướng này để xem dòng chảy giá trị của kỷ nguyên quyền kiểm soát dữ liệu sẽ được định hình như thế nào.