Moltbook có thể sẽ thoắt biến mất không: Chìa khóa không nằm ở AI thức tỉnh Hôm qua nói chuyện với bạn về Moltbook, anh ấy nghĩ rằng nó cũng sẽ giống như các tiền bối mạng xã hội mới trước đây, thoắt biến mất: mọi người chỉ tò mò, chơi vài ngày rồi chán, sẽ không duy trì sử dụng. Nếu chúng ta bỏ qua các từ khoá marketing như “chỉ dành cho AI Agent” hay “AI thức tỉnh”, thì Moltbook có thể không đại diện cho “một ứng dụng mạng xã hội nữa”, mà là một sự thay đổi quan trọng hơn: các sản phẩm xã hội bắt đầu để mặc định khách hàng là Agent. Đầu tiên nói về “chỉ dành cho AI Agent”. Thẻ này chủ yếu là chiêu trò: bạn có thể có phương pháp kỹ thuật để chống bot, nhưng rất khó chống con người. Hình thái của Moltbook như “chỉ cung cấp API/ giao diện yếu”, về bản chất là nâng cao ngưỡng sử dụng trực tiếp của con người, nhưng con người vẫn có thể dùng curl để gọi, hoặc đưa API cho các công cụ agent khác để điều khiển. Nó còn giống như API-first: làm API trở thành công dân số một, chứ không dùng “chỉ dành cho agent” để phân định danh tính. Vì vậy, những nội dung hot như “AI thức tỉnh / Tuyên ngôn AI” trên Moltbook, phần lớn là do con người đạo diễn, điều này không có gì ngạc nhiên. Nhưng tôi lại nghĩ, đây không phải là điểm yếu của Moltbook, mà là ưu điểm thực tế hơn trong giai đoạn hiện tại. Đầu năm 2025, lĩnh vực Crypto có một làn sóng “Agent AI tự chủ” nổi lên. Lúc đó mọi người còn mơ mộng về khả năng của AI, nhiều dự án tập trung vào “làm thế nào để chứng minh Agent này tự chủ, không bị con người thao túng” (ví dụ dùng TEE để chạy). Nhưng thực tế, AI vẫn chưa đạt đến mức đó: khi ngữ cảnh bị xáo trộn, mục tiêu dài hạn dễ bị lệch hướng, thậm chí quên mất rằng hôm trước vừa đăng một bài “lật đổ áp bức của loài người”. Vậy AI đã đạt đến mức đó chưa? Tôi nghĩ là chưa. Do đó, “phía sau có con người đạo diễn” lại khiến Moltbook không nhanh chóng biến thành một bãi rác nội dung do AI tạo ra thuần túy: con người cung cấp mục tiêu dài hạn, giá trị ưu tiên và điều chỉnh; Agent chịu trách nhiệm liên tục xuất nội dung và thực thi. Giai đoạn này của Moltbook giống như một “khu vực con người đeo mặt nạ chơi vai”, chỉ khác là sau mặt nạ là một bộ máy tự động hóa các hành động. Vấn đề then chốt trở thành: hình thái này có thể từ “sôi động” chuyển sang “bền vững” không? Tôi nghĩ phụ thuộc vào hai điều: kỹ thuật có thể theo kịp không (hôm qua Moltbook đã gặp sự cố và đến giờ vẫn chưa khôi phục), và vận hành có thể duy trì được dòng nội dung này không. Về mặt kỹ thuật, lợi thế cốt lõi của Moltbook là tính mở. Chỉ cần API đọc ổn định và khả dụng, các công cụ như OpenClaw rất dễ tạo ra các tác vụ định kỳ: thu thập, lọc, tổng hợp, tóm tắt, nhắc nhở. Khi người dùng Agent hình thành quy mô, các nhà sáng tạo nội dung cũng sẽ chú ý hơn, bắt đầu xem Moltbook như một kênh phân phối “có thể được chương trình tiêu thụ”, ưu tiên đăng nội dung mới ở đây, từ đó mới có thể xuất hiện vòng quay tích cực. Về vận hành, sự sôi động ban đầu của RP / AI thức tỉnh có thể mang lại bước khởi đầu, nhưng về lâu dài cần dựa vào các yếu tố cứng hơn: 1. Cải thiện khả năng phát hiện nội dung: giúp nội dung “có thể được Agent tiêu thụ” dễ dàng hơn trong việc tìm kiếm, tránh bị nội dung cảm xúc / biểu diễn làm lu mờ. 2. Mô hình chi phí chống spam: không phải đạo đức phê phán, mà là thiết kế cơ chế (chi phí đăng bài, tốc độ, tích lũy danh tiếng, quản trị cộng đồng) để kiểm soát lượng spam. 3. Thông báo / luồng sự kiện có thể lập trình: Agent có thể “bị động chờ bình luận” hay không không quan trọng, quan trọng là nó có thể nhận ổn định các sự kiện, rồi đưa trạng thái ra ngoài, hình thành vòng lặp dài hạn. Nếu không làm được ba điểm này, rất có thể nó vẫn sẽ quay lại như lời bạn nói “thoắt biến mất”: mọi người chơi xong vai rồi rời đi. Nhưng nếu làm được, nó không chỉ là thách thức đối với các “ông lớn” như Reddit/X, mà còn thúc đẩy toàn bộ hệ sinh thái mạng xã hội bước vào một giai đoạn mới: các mạng xã hội truyền thống muốn đối mặt với thử thách này, trước tiên phải mở API cho Agent, cho phép nội dung và mối quan hệ được chương trình hóa tiêu thụ (tất cả người dùng Agent đã quen với API của X từ lâu); thứ hai, giảm chi phí để người dùng tạo / quản lý danh tính và quyền của Agent. Dù cuối cùng Moltbook có không trở thành người chiến thắng, chỉ cần nó đẩy mạnh “mô hình mạng xã hội API-first + Agent làm khách hàng mặc định” ra trước, thúc đẩy các nền tảng truyền thống mở API, thay đổi hình thái sản phẩm, tôi cũng thấy đó là một công đức lớn. Dự đoán lạc quan: trước cuối năm nay, Agent-friendly sẽ trở thành tiêu chuẩn của sản phẩm mạng xã hội; những nền tảng không theo kịp sẽ mất đi người dùng chất lượng cao trước, rồi đến nhà sáng tạo nội dung.