Ủy ban Nông nghiệp Thượng viện Hoa Kỳ thông qua Đạo luật CLARITY, nhưng phía sau là viễn cảnh u ám

null

Tác giả: Zen, PANews

Cuối tháng 1 năm 2026, Ủy ban Nông nghiệp Thượng viện Hoa Kỳ đã thông qua Đạo luật CLARITY với tỷ lệ 12 phiếu thuận và 11 phiếu chống, dù chỉ trong một cuộc bỏ phiếu mang tính phe phái chặt chẽ nhằm quy định cấu trúc thị trường tiền mã hóa.

“Đây là một bước quan trọng để thiết lập các quy tắc rõ ràng cho thị trường tài sản kỹ thuật số.” Chủ tịch ủy ban Nông nghiệp, nghị sĩ Đảng Cộng hòa, John Boozman cho biết, hy vọng bước đi này sẽ tạo đà thúc đẩy lập pháp trong Thượng viện.

Tuy nhiên, do sự phản đối tập thể của các nghị sĩ Đảng Dân chủ, cuộc bỏ phiếu của ủy ban chỉ vượt qua trong tình hình chia rẽ rõ rệt về phe phái. Do đó, nhiều nhà quan sát xem đây là một bước tiến “hạn chế về thực chất”, nhưng khả năng đạo luật này trở thành luật trong tương lai vẫn còn nhiều bất định.

Định nghĩa rõ ràng về hàng hóa kỹ thuật số, xác lập vị trí quản lý của CFTC

Đạo luật cấu trúc thị trường tiền mã hóa do ủy ban Nông nghiệp Thượng viện thông qua nhằm xây dựng khung quản lý liên bang toàn diện cho lĩnh vực tài sản kỹ thuật số.

Như Chủ tịch ủy ban, nghị sĩ Đảng Cộng hòa John Boozman đã nhấn mạnh trong bài phát biểu trước cuộc họp, Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Hoa Kỳ (CFTC) là cơ quan phù hợp để quản lý giao dịch hàng hóa kỹ thuật số giao ngay. Trên quy mô vĩ mô, đạo luật này đã đưa ra định nghĩa rõ ràng về hàng hóa kỹ thuật số, bảo vệ đổi mới sáng tạo và công nghệ, thiết lập các biện pháp bảo vệ người tiêu dùng, đồng thời cung cấp nguồn lực cần thiết để cơ quan đảm nhận trách nhiệm mới này.

Chủ tịch ủy ban Nông nghiệp Thượng viện, nghị sĩ Đảng Cộng hòa John Boozman

Việc định nghĩa rõ ràng “hàng hóa kỹ thuật số” và dựa trên đó ủy quyền cho CFTC xây dựng cơ chế quản lý trung gian cho thị trường hàng hóa kỹ thuật số giao ngay là nội dung cốt lõi của đạo luật. Đạo luật yêu cầu CFTC phối hợp với SEC để xây dựng các quy tắc điều chỉnh chéo lĩnh vực, nhằm tránh bỏ trống hoặc xung đột trong quản lý. Cấu trúc này được các chuyên gia trong ngành xem là có lợi cho việc phân loại nhiều tài sản kỹ thuật số hơn thành hàng hóa, qua đó tránh các quy định nghiêm ngặt của luật chứng khoán.

Đạo luật đề xuất xây dựng hệ thống đăng ký liên bang cho các sàn giao dịch và môi giới hàng hóa kỹ thuật số, các nền tảng này phải đăng ký với CFTC và tuân thủ quy định. Các nhà lập pháp hy vọng qua đó khuyến khích thị trường giao dịch tài sản kỹ thuật số hoạt động hợp pháp tại Mỹ, đồng thời nâng cao tính thanh khoản và khả năng chống chịu của thị trường. CFTC cũng sẽ có nguồn ngân sách mới để hỗ trợ thực thi cơ chế quản lý này.

Để tăng cường bảo vệ nhà đầu tư và tính minh bạch của thị trường, đạo luật còn thiết lập các biện pháp bảo vệ nhà đầu tư như cách ly vốn khách hàng, phòng ngừa xung đột lợi ích và yêu cầu công khai thông tin bắt buộc. Những quy định này nhằm ngăn chặn các nền tảng giao dịch biển thủ tài sản người dùng, thao túng nội bộ và nâng cao tính minh bạch của thị trường.

Ngoài ra, đạo luật còn bổ sung các điều khoản bảo vệ dành cho các nhà phát triển phần mềm và công nghệ sáng tạo, nhằm đảm bảo hoạt động sáng tạo công nghệ như viết mã nguồn mở, vận hành nút blockchain không bị hạn chế do các quy định chưa rõ ràng.

Bên cạnh nội dung chính của đạo luật, các nghị sĩ Đảng Dân chủ cũng đề xuất ba dự thảo sửa đổi, gồm luật đạo đức tài sản kỹ thuật số hạn chế các hành vi của tổng thống, phó tổng thống, nghị sĩ quốc hội và ứng viên trong việc phát hành, tài trợ hoặc ủng hộ các tài sản kỹ thuật số; chống lừa đảo “kiosk ATM/tiện ích tự phục vụ mã hóa” và cấm trợ giúp liên bang cho các tổ chức mã hóa phá sản. Tuy nhiên, cả ba dự thảo sửa đổi này đều bị phe Cộng hòa bác bỏ.

Từ hợp tác liên đảng kéo dài hàng tháng đến đột ngột đổ vỡ đàm phán

Năm ngoái tháng 11, dựa trên Đạo luật Minh bạch Thị trường Tài sản Kỹ thuật số đã được Hạ viện thông qua vào tháng 7, Ủy ban Nông nghiệp Thượng viện Mỹ đã công bố dự luật quản lý ngành công nghiệp tiền mã hóa. Bản thảo này do Boozman và Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Cory Booker cùng phát hành, dù còn nhiều vấn đề chưa rõ ràng, nhưng vẫn được xem là tiến bộ tích cực rất có ý nghĩa.

“Từ tháng 11 năm ngoái đến cuối năm, chúng tôi đã làm việc ngày đêm, gặp gỡ các bên liên quan trong nhiều tuần, cùng đội ngũ của Boozman thu thập phản hồi và ý kiến của mọi người.” Một trợ lý Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ am hiểu nội tình tiết lộ với The Block, cuộc đàm phán của ủy ban Nông nghiệp Thượng viện ban đầu là một “quá trình hợp tác hai đảng rất tốt”, nhưng mọi chuyện đã thay đổi đột ngột đầu năm mới.

“Chúng tôi thực sự cảm thấy gần như đã đạt được thỏa thuận hai đảng.” Người trợ lý này cho biết, đầu tháng 1, đội ngũ Boozman đột nhiên thông báo kế hoạch có thay đổi, giấu kín các nghị sĩ Đảng Dân chủ, soạn thảo một dự luật mới và dự định bắt đầu xem xét vào ngày 15 tháng 1. Đội ngũ Boozman nói rằng họ đã chỉnh sửa đủ nội dung dự luật, đã đến lúc bỏ phiếu. Tuy nhiên, dự luật này đã phá vỡ thành quả hợp tác của hai đảng trong nhiều tháng qua.

Dù hợp tác đổ vỡ, trước khi tổ chức các phiên điều trần, các nghị sĩ Đảng Dân chủ vẫn cố gắng thuyết phục các nghị sĩ Cộng hòa trong ủy ban Nông nghiệp quay trở lại bàn đàm phán để đạt được thỏa thuận hai đảng trước khi bỏ phiếu chính thức. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng của đàm phán vẫn là bỏ phiếu theo phe phái. Dự luật sẽ được trình lên toàn thể Thượng viện để xem xét mà không cần có sự ủng hộ của Đảng Dân chủ.

Cố vấn đàm phán chính của Đảng Dân chủ, Thượng nghị sĩ New Jersey, Cory Booker, đổ lỗi cho sự thay đổi lập trường phe phái trong đàm phán là do chính quyền Trump. Ông nhấn mạnh rằng sự tham gia của Trump trong lĩnh vực tiền mã hóa là trở ngại chính khiến dự luật cuối cùng không được thông qua.

Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Cory Booker

Boozman cho biết, có sự khác biệt chính sách căn bản giữa hai bên. Ông cũng khẳng định vẫn cam kết hợp tác với Đảng Dân chủ để đưa dự luật ra Quốc hội xem xét, và bổ sung rằng “Chúng tôi muốn có một dự luật hợp tác hai đảng.”

Tuy nhiên, thực tế, ba dự thảo sửa đổi quan trọng do Đảng Dân chủ đề xuất hoàn toàn không cho thấy dấu hiệu hợp tác hay thỏa hiệp. Vấn đề đạo đức luôn là nguyên nhân chính cản trở hợp tác liên đảng, khi Đảng Dân chủ liên tục thúc đẩy thêm các điều khoản hạn chế các quan chức tham gia kinh doanh tiền mã hóa để tránh tham nhũng liên tục của công chức. Những điều khoản rõ ràng nhằm vào lợi ích của Tổng thống Trump này rõ ràng khó có thể nhận được sự ủng hộ rộng rãi và thỏa hiệp từ phe Cộng hòa.

Ngoài các điều khoản đạo đức, các nghị sĩ Đảng Dân chủ còn phản đối về quản lý DeFi, tăng cường bảo vệ người tiêu dùng. Họ lo ngại rằng dự thảo của phe Cộng hòa trong lĩnh vực DeFi thiếu quy định, có thể để các nền tảng giao dịch phi tập trung thoát khỏi sự kiểm soát, tạo ra lỗ hổng cho rửa tiền và lừa đảo.

Tiến trình có tiến triển nhưng chưa có bước đột phá thực chất

“Hoa Kỳ cần nhanh chóng thông qua đạo luật này để tránh mất đà trong chính quyền thân thiện với tiền mã hóa hiện tại.” Ngày 21 tháng 1, Patrick Witte, Giám đốc điều hành Ủy ban Tài sản số của Tổng thống Mỹ, đã đăng tweet trên nền tảng X phản hồi về việc Coinbase CEO Brian Armstrong rút lại sự ủng hộ dự luật của Thượng viện về lĩnh vực ngân hàng.

“Bạn có thể không thích từng phần của Đạo luật CLARITY, nhưng tôi đảm bảo rằng bạn sẽ còn ghét hơn nữa các phiên bản do Đảng Dân chủ đề xuất trong tương lai.” Witte cho rằng, dự luật về tiền mã hóa chắc chắn sẽ ra đời, và nếu được thông qua khi Đảng Dân chủ trở lại nắm quyền, thì dự luật cuối cùng sẽ rất tồi tệ, thậm chí còn tệ hơn việc hủy bỏ dự luật này.

Vì vậy, Witte cho rằng cần nắm bắt cơ hội hiện tại, hành động nhanh chóng để thông qua luật. Ông nói rằng, để đạt được 60 phiếu trong Thượng viện, cần phải có một số thỏa hiệp, “nhưng đừng để hoàn hảo trở thành kẻ thù của sự xuất sắc.”

Theo quy trình lập pháp của Thượng viện Hoa Kỳ, các dự luật thông thường cần ít nhất 60 phiếu để vượt qua các cuộc tranh luận kéo dài (filibuster). Hiện tại, phe Cộng hòa chiếm đa số với 53 ghế trong Thượng viện, điều này có nghĩa là ngay cả khi toàn bộ các nghị sĩ Cộng hòa ủng hộ, vẫn cần ít nhất 7 nghị sĩ Đảng Dân chủ tham gia để vượt qua ngưỡng 60 phiếu.

Tuy nhiên, các thành viên Đảng Dân chủ trong ủy ban Nông nghiệp đã bỏ phiếu phản đối tập thể và công khai bày tỏ phản đối mạnh mẽ. Điều này khiến việc thông qua ở cấp ủy ban mang tính biểu tượng nhiều hơn, tiến trình lập pháp thực chất vẫn rất hạn chế, các tranh cãi cốt lõi chưa được giải quyết.

Trong phiên điều trần, Booker chỉ ra: “Tòa Bạch Ốc đã làm cho việc này trở nên vô cùng khó khăn. Thật nực cười khi Tổng thống Mỹ và gia đình kiếm được hàng tỷ đô la từ ngành này, nhưng vẫn cố gắng xây dựng khung pháp lý mà không đưa ra các quy định đạo đức có thể ngăn chặn tham nhũng nghiêm trọng như vậy — điều này sẽ phá hoại nền dân chủ của chúng ta.”

Các nghị sĩ Đảng Dân chủ lo ngại rằng, nếu không có các giới hạn rõ ràng, rủi ro các quan chức chính phủ “lợi dụng quyền lực để trục lợi từ ngành công nghiệp tiền mã hóa” sẽ làm giảm niềm tin của công chúng. Tổ chức Công dân Công cộng (Public Citizen) của Đảng Dân chủ còn gọi dự luật hiện tại là “gryfto” (chơi chữ ghép “crypto” và “grift”, ý nói lợi dụng tiền mã hóa để trục lợi cá nhân), chỉ trích rằng dự luật chưa chặn được các kẽ hở cho lợi ích của tổng thống và thân nhân.

Trong bối cảnh phản đối quyết liệt của các nghị sĩ Đảng Dân chủ, viễn cảnh của dự luật tại Thượng viện trở nên phức tạp và mơ hồ. Nếu không có sự thỏa hiệp thực chất giữa hai đảng, khả năng dự luật cấu trúc thị trường tiền mã hóa này bị trì hoãn hoặc thất bại trong bỏ phiếu toàn thể là rất cao.

Ngoài ra, dự luật phụ trợ do ủy ban Ngân hàng Thượng viện phụ trách vẫn đang bị đình trệ. Do tranh cãi chưa được giải quyết về lợi nhuận từ stablecoin và các vấn đề liên quan đến luật nhà ở, dự kiến sẽ hoãn xem xét dự luật vào tháng 1, chưa có lịch trình mới, có thể sẽ bị đẩy sang quý II.

Điều này có nghĩa là, ngay cả khi phiên bản của ủy ban Nông nghiệp tạm thời được đưa ra thảo luận toàn thể, dự luật toàn diện của Thượng viện về lĩnh vực tiền mã hóa vẫn chưa hình thành rõ ràng, có thể phải hợp nhất các phiên bản của hai ủy ban rồi điều chỉnh với phiên bản đã qua Hạ viện. Nếu Thượng viện không thể thống nhất về một phiên bản duy nhất, tiến trình lập pháp sẽ bị kéo dài thêm.

Thời gian cũng khiến tương lai của dự luật thêm phần bất định. Năm 2026 là năm bầu cử giữa kỳ của Quốc hội Mỹ, thường thì, Quốc hội sẽ ít có khả năng thông qua các đạo luật quan trọng trong vài tháng trước bầu cử. Nếu dự luật cấu trúc thị trường tiền mã hóa không có bước đột phá trong quý I năm 2026, nó có thể bị đẩy ra khỏi lịch trình lập pháp hàng năm, bỏ lỡ cơ hội.

Quan trọng hơn, cuộc bầu cử tháng 11 có thể thay đổi đa số trong Thượng viện. Một số nhà phân tích cho rằng, nếu Đảng Dân chủ kiểm soát Thượng viện sau bầu cử, dự luật chưa hoàn thiện này có thể bị sửa đổi lớn hoặc bị hoãn lại.

Tuy nhiên, các nghị sĩ Đảng Dân chủ, bao gồm cả Booker, cũng đã bày tỏ không hoàn toàn phản đối dự luật này. Họ nhấn mạnh, miễn là các điều khoản đạo đức và bảo vệ quan trọng được đáp ứng, họ “sẵn sàng cố gắng tìm điểm chung”. Nhưng nếu xung đột phe phái tiếp tục kéo dài, viễn cảnh của dự luật này có thể ngày càng ảm đạm khi cận kề ngày bầu cử.