Palantir(PLTR.US)Thực sự trở thành "ông trùm bán vũ khí" của thời đại AI? Lầu Năm Góc muốn đưa Maven AI vào trung tâm chỉ huy tác chiến của quân đội Mỹ

Ứng dụng của Palantir Technologies (PLTR.US), nhà tiên phong trong lĩnh vực AI kết hợp phân tích dữ liệu “AI+”, sẽ chính thức trở thành một dự án ghi chép trong hệ thống của Bộ Quốc phòng Mỹ, theo một bức thư chính thức gửi tới lãnh đạo Pentagon của Phó Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, ông Steve Finerberg. Động thái này có thể xem là việc định vị công nghệ nhận dạng mục tiêu vũ khí dựa trên AI của Palantir trở thành hệ thống dài hạn được quân đội Mỹ sử dụng.

Trong thư gửi các lãnh đạo cao cấp của Pentagon và các chỉ huy quân đội Mỹ ngày 9 tháng 3, Finerberg cho biết việc tích hợp hệ thống thông minh Maven của Palantir vào hệ thống chiến đấu sẽ cung cấp cho các chiến binh những công cụ AI mới nhất cần thiết để phát hiện, răn đe và kiểm soát các đối thủ trên chiến trường trong mọi lĩnh vực. Theo các nguồn tin thân cận với truyền thông, quyết định này dự kiến sẽ có hiệu lực trước khi kết thúc năm tài chính hiện tại của Mỹ — tức là trước tháng 9.

Maven là một nền tảng phần mềm chỉ huy và kiểm soát tích hợp sâu với công nghệ AI, có khả năng phân tích dữ liệu chiến trường và tự động nhận diện các mục tiêu cốt lõi. Nó đã trở thành hệ điều hành AI chính của quân đội Mỹ; theo các báo cáo, trong vòng ba tuần qua, quân đội Mỹ đã sử dụng hệ thống này để thực hiện hàng nghìn cuộc tấn công chính xác vào Iran.

Finerberg nhấn mạnh rằng việc chính thức hóa Maven thành dự án ghi chép sẽ đơn giản hóa quy trình triển khai trong các quân chủng của quân đội, đồng thời cung cấp nguồn vốn ổn định và dài hạn.

Theo bản ghi nhớ này, trong vòng 30 ngày, trách nhiệm giám sát Maven sẽ được chuyển từ Cơ quan Tình báo Không gian Quốc gia của Mỹ về Văn phòng Chỉ đạo Số hóa và AI của Pentagon. Trong thư còn đề cập rằng các hợp đồng liên quan đến Palantir trong tương lai sẽ do Bộ Quốc phòng Mỹ phụ trách.

Finerberg viết: “Việc đầu tư có trọng tâm ngay bây giờ để thúc đẩy tích hợp toàn diện AI trong lực lượng tác chiến liên hợp, và xây dựng các quyết định dựa trên AI thành nền tảng chiến lược của chúng ta, là điều cực kỳ quan trọng.” Cả Palantir và Pentagon chưa phản hồi yêu cầu bình luận ngay lập tức.

Palantir thể hiện rõ vai trò AI trong chiến tranh hiện đại qua các cuộc xung đột ở Trung Đông

Trong cuộc chiến Mỹ-Israel chống Iran bắt đầu từ ngày 28 tháng 2 và kéo dài gần ba tuần, cuộc xung đột cường độ cao, xuyên lĩnh vực và tốc độ nhanh này đã thể hiện rõ nhất lĩnh vực cạnh tranh công nghệ toàn cầu cốt lõi của chiến tranh hiện đại: không chỉ dựa vào sức mạnh của một nền tảng vũ khí đơn lẻ, mà còn yêu cầu sensor, tình báo, chuỗi chỉ huy và chuỗi tấn công xử lý dữ liệu và ra quyết định nhanh hơn đối thủ.

Chính vì vậy, Pentagon sắp nâng cấp Maven của Palantir thành dự án chính thức trong hệ thống, về bản chất không chỉ là mua một phần mềm nhận dạng mục tiêu, mà còn đưa nó vào làm nền tảng quyết định AI cho chiến tranh liên hợp: một đầu kết nối vệ tinh, drone, radar, cảm biến và báo cáo tình báo, đầu kia tích hợp vào hệ thống chỉ huy kiểm soát liên quân, qua ngân sách dài hạn, triển khai theo cấp quân chủng và phối hợp bởi CDAO, thúc đẩy AI từ công cụ hỗ trợ phân tích thành một phần của hệ điều hành chiến tranh liên hợp.

Từ góc độ kỹ thuật hệ thống IT quốc phòng, điều này hoàn toàn phù hợp với mục tiêu cốt lõi của CJADC2 của quân đội Mỹ — hoàn thành khẩu hiệu “sense, make sense, act” trên toàn chiến trường, tức là cảm nhận, hiểu và hành động xuyên lĩnh vực, dựa vào tự động hóa và AI để hoàn thành vòng khép kín trong chu kỳ quyết định của đối phương. Ý nghĩa của hệ thống Maven AI trong ngành công nghiệp quốc phòng nằm ở chỗ: nó tổng hợp dữ liệu từ các nguồn khác nhau như vệ tinh, drone, radar, cảm biến và báo cáo tình báo, sau đó hỗ trợ máy móc trong việc phân tích và phát triển mục tiêu, rút ngắn quy trình từ nhiều hệ thống phân tán, mất nhiều giờ, thành chuỗi gần như thời gian thực: từ cảm biến đến quyết định rồi đến hỏa lực. Trong chiến tranh hiện đại, yếu tố quyết định thắng thua ngày càng không phải là hiệu suất của một nền tảng đơn lẻ, mà là ai có thể nhanh hơn trong việc chuyển đổi lượng lớn dữ liệu thành các hành động chiến đấu khả thi.

Hơn nữa, Palantir còn gần như trở thành một hệ thống chiến đấu phần mềm có thể triển khai, tương tác và nâng cấp dễ dàng. Chiến lược dữ liệu của Bộ Quốc phòng Mỹ đã rõ ràng yêu cầu các hệ thống trong tương lai phải có khả năng tương tác dữ liệu, nâng cấp phần mềm và sẵn sàng đám mây như các yêu cầu bắt buộc, chủ yếu vì một trong những vấn đề lớn nhất của quân đội Mỹ là quá nhiều hệ thống cũ, dữ liệu bị cô lập sâu. Ưu thế của các nhà cung cấp nền tảng như Palantir nằm ở khả năng kết nối các hệ thống cũ, dữ liệu chiến trường, mô hình phân tích và quy trình chỉ huy thành một luồng công việc AI thống nhất, giúp AI thực sự tham gia vào hợp tác các quân chủng, phân phối nhiệm vụ và điều phối hỏa lực, chứ không chỉ là các thuật toán thông minh đơn thuần.