Hàn Quốc chứng khoán và ngoại hối cùng suy yếu! Đồng won Hàn Quốc giảm xuống mức thấp nhất trong gần 17 năm

Trong bối cảnh ảnh hưởng của rủi ro địa chính trị và những lo ngại về nền tảng kinh tế, thị trường chứng khoán và ngoại hối Hàn Quốc đã rơi vào vòng xoáy dao động mạnh, tốc độ mở rộng tổng nợ của Hàn Quốc còn đang tăng nhanh hơn nữa. Hiện tại, nền kinh tế hướng ngoại này đang đối mặt với thử thách nghiêm trọng.

Ngày 23 tháng 3, thị trường tài chính Hàn Quốc trải qua “Thứ Hai đen tối”. Dưới sự tấn công kép của rủi ro địa chính trị và lo ngại về nền tảng kinh tế, chỉ số tổng hợp chứng khoán Kospi trong phiên đã giảm hơn 6% trong chốc lát, kích hoạt cơ chế ngắt quãng giao dịch, đến cuối ngày, Kospi giảm 6,49%, còn 5405,75 điểm.

Tỷ giá won Hàn Quốc so với đô la Mỹ đã mất mốc 1510 won, lập mức thấp nhất gần 17 năm kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2009.

Trong khi đó, theo dữ liệu mới nhất ngày 23 tháng 3 của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế và Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc, tổng nợ của Hàn Quốc đã vượt mốc lịch sử 6500 nghìn tỷ won, tương đương 2,5 lần GDP. Sự hoảng loạn của thị trường, đồng tiền mất giá và mức nợ cao chồng chất khiến nền kinh tế hướng ngoại này đối mặt với thử thách nghiêm trọng.

Chứng khoán và ngoại hối cùng lao đao

Sáng ngày 23 tháng 3, thị trường chứng khoán Hàn Quốc mở cửa đã tràn ngập tâm lý phòng thủ. Chỉ số Kospi mở cửa ở mức 5580,15 điểm, giảm 201,05 điểm so với ngày giao dịch trước, giảm 3,48%, sau đó tốc độ giảm nhanh hơn. Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc sau khi Kospi giảm 5% đã kích hoạt cơ chế ngắt quãng, tạm dừng giao dịch trong 5 phút.

Đối với nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng như Hàn Quốc, tình hình bất ổn ở Trung Đông là nguyên nhân trực tiếp. Trước ngày 27 tháng 2, ngày trước khi xung đột Mỹ-Ả Rập-Iran leo thang, Kospi từng chạm mức cao kỷ lục 6347,41 điểm trong phiên, rồi sau đó biến động mạnh. Tổng thống Mỹ Trump ngày 21 tháng 3 đã đưa ra đe dọa với Iran, yêu cầu Iran mở cửa eo biển Hormuz trong 48 giờ, nếu không sẽ phá hủy các nhà máy điện của Iran. Cùng thời điểm, Iran đã tấn công tên lửa vào miền nam Israel, nơi đặt các cơ sở hạt nhân của Israel, được xem là hành động trả đũa các cuộc tấn công trước đó của Mỹ và Israel vào các cơ sở uranium của Iran. Khi các tuyên bố cứng rắn và hoạt động quân sự liên tục leo thang, lo ngại về chiến tranh mở rộng đã tăng vọt.

Ngân hàng Mỹ gần đây trong một báo cáo nghiên cứu đã nhận định rằng, xu hướng hiện tại của thị trường chứng khoán Hàn Quốc là một “ví dụ điển hình của bong bóng”. Phân tích cho rằng, đặc điểm biến động dữ dội của Kospi hiện nay rất giống với các giai đoạn thị trường tiêu biểu trong khủng hoảng tài chính châu Á 1997, bong bóng internet 1999 và khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008.

Bank of America nhấn mạnh, nhà đầu tư cá nhân Hàn Quốc là lực lượng chủ đạo thúc đẩy đà tăng trưởng lịch sử này, tạo ra môi trường bong bóng “nhà đầu tư nhỏ lẻ mua vào, vốn ngoại rút lui”. Dữ liệu cho thấy, từ đầu năm đến nay, nhà đầu tư cá nhân Hàn Quốc đã ròng mua vào cổ phiếu Kospi trị giá 22,16 nghìn tỷ won, trong khi đó, vốn ngoại ròng bán ra 37,53 nghìn tỷ won, còn các nhà đầu tư tổ chức ròng mua 9,69 nghìn tỷ won. Cấu trúc dòng vốn này cho thấy, khi thị trường đảo chiều, nhóm nhà đầu tư nhỏ lẻ thiếu khả năng kiểm soát rủi ro chuyên nghiệp sẽ là những người đầu tiên chịu thiệt.

Theo các nhà phân tích thị trường của hãng tin Yonhap, do ảnh hưởng của việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz, giá dầu toàn cầu tăng vọt, nhu cầu phòng thủ an toàn của nhà đầu tư đối với đô la Mỹ và các tài sản an toàn khác vẫn duy trì mạnh mẽ, dẫn đến đồng won yếu đi.

Ngày 23 tháng 3, tại thị trường ngoại hối Seoul, tỷ giá won/USD mở cửa ở mức 1504,9 won, giảm 4,3 won so với giá đóng cửa ngày hôm trước, sau đó tiếp tục giảm mạnh, có lúc xuống 1511,8 won, mức thấp nhất kể từ tháng 3 năm 2009 (1561 won trong phiên).

Rich Privorotsky, Giám đốc giao dịch tại One Delta của Goldman Sachs châu Âu, nhận xét rằng, đối với nền kinh tế như Hàn Quốc, phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng, mức tăng giá dầu hiện nay “hoàn toàn chưa được định giá” trên thị trường châu Á, dẫn đến thị trường “vượt ra khỏi các yếu tố cơ bản, bước vào giai đoạn rủi ro cưỡng chế”, nhà đầu tư không còn bán ra những gì họ muốn, mà bán ra những gì có thể, các vị thế mua đầu cơ tích lũy trong những tháng gần đây đang bị đóng băng nhanh chóng.

Nợ xấu “sư tử xám”

Trong khi thị trường chứng khoán và ngoại hối biến động mạnh, một “con voi xám” tiềm tàng đã tiến gần hơn. Theo dữ liệu mới nhất ngày 23 tháng 3 của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS), tính đến quý 3 năm 2025, tổng tín dụng của khu vực phi tài chính của Hàn Quốc, hay còn gọi là tổng nợ quốc gia, đã tăng lên 6500,5843 nghìn tỷ won (khoảng 29,77 nghìn tỷ nhân dân tệ), lần đầu vượt mốc 6500 nghìn tỷ won. Quy mô này tương đương 2,5 lần GDP của Hàn Quốc, cho thấy nền kinh tế này phụ thuộc rất lớn vào nợ.

Theo xu hướng tăng trưởng, tốc độ mở rộng tổng nợ của Hàn Quốc đang ngày càng nhanh. Dữ liệu cho thấy, từ mức 5000 nghìn tỷ won lên 6000 nghìn tỷ won mất hơn hai năm (quý 1 năm 2021 đến quý 4 năm 2023), nhưng từ 6000 nghìn tỷ won lên 6500 nghìn tỷ won chỉ trong chưa đầy một năm. Đến quý 3 năm 2025, tổng nợ đã tăng khoảng 280 nghìn tỷ won so với cùng kỳ năm 2024, tăng 4,5% so với cùng kỳ.

Điều đáng lo ngại hơn là sự mất cân đối trong cấu trúc nợ. Từ số liệu đến cuối quý 3 năm ngoái, nợ chính phủ là 1250,7746 nghìn tỷ won, nợ hộ gia đình là 2342,6728 nghìn tỷ won, nợ doanh nghiệp là 2907,1369 nghìn tỷ won. So với một năm trước, tốc độ tăng nợ chính phủ là 9,8%, cao hơn nhiều so với tăng trưởng của hộ gia đình (3%) và doanh nghiệp (3,6%). Dữ liệu này rõ ràng cho thấy, trong quá trình tích lũy nợ của nền kinh tế Hàn Quốc hiện nay, chính phủ đang trở thành lực lượng chính trong việc gia tăng đòn bẩy, tốc độ mở rộng nợ công rõ rệt hơn so với khu vực tư nhân.

Tỷ lệ nợ tổng của Hàn Quốc so với GDP cũng ở mức cao. Đến cuối quý 3 năm ngoái, tỷ lệ này đạt 248,0%, tăng 1,5 điểm phần trăm so với một năm trước (246,5%). Mặc dù tỷ lệ này giảm nhẹ 0,3 điểm phần trăm so với quý trước (248,3%), nhưng vẫn duy trì ở mức gấp 2,5 lần GDP, cho thấy quá trình giảm bớt đòn bẩy vẫn chưa bắt đầu.

Tờ Asia Daily của Hàn Quốc phân tích rằng, chính sách tài khóa mở rộng và tăng chi tiêu của chính phủ có thể thúc đẩy áp lực giá cả thông qua kỳ vọng lạm phát. Ngân hàng trung ương Hàn Quốc trong Báo cáo chính sách tiền tệ và tín dụng tháng này cũng cảnh báo rằng, nếu chi tiêu tài chính tiếp tục mở rộng và làm gia tăng lo ngại về tính lành mạnh của tài chính, có thể sẽ thúc đẩy kỳ vọng lạm phát hơn nữa.

Từ góc nhìn vĩ mô, chính phủ Hàn Quốc đang trải qua một chu kỳ gia tăng đòn bẩy chưa từng có. Dữ liệu của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế cho thấy, tỷ lệ nợ chính phủ so với GDP trong năm qua đã tăng 5 điểm phần trăm, lập kỷ lục mới.

Phân tích cho rằng, chính sách tài khóa mở rộng này dù có thể giúp chống đỡ ngắn hạn trước áp lực suy thoái, nhưng các tác dụng phụ đang dần xuất hiện. Trong bối cảnh đồng won đã mất giá mạnh do rủi ro địa chính trị và tâm lý phòng thủ, tốc độ tích lũy nợ của chính phủ có thể làm giảm xếp hạng tín dụng chủ quyền, tạo thành vòng luẩn quẩn tiêu cực.