Trong giới tiền điện tử có một hiện tượng rất kỳ diệu, tôi đã để ý từ nhiều năm nay. Có một đồng coin đặc biệt thú vị, chỉ cần nó tăng giá là thị trường sụp đổ. Không phải là ngẫu nhiên, đó thật sự là một quy luật kéo dài nhiều năm. Gã này còn được gọi là "Chiếc xe chiến tranh tận thế", chính là ETC nổi tiếng.

Tôi cũng xem như là một người chơi lâu năm của ETC, đã đấu trí đấu sức với các nhà tạo lập trong nhiều năm, nhưng vẫn chưa từng kiếm được đồng nào từ nó. Mỗi lần tôi mở Long, ETC liền giảm ngay. Mỗi lần tôi mở Short, nó lại tăng vọt. Thời gian đó thật sự là bị nó hành hạ đến mức không chịu nổi, cuối cùng đành bỏ cuộc, thừa nhận rằng mình không thể thắng nổi nó.

ETC xuất hiện từ đâu? Phải bắt đầu từ năm 2016. Lúc đó có dự án THE DAO huy động vốn bằng Ethereum, kết quả bị hacker đánh cắp hơn 60 triệu USD ETH. Đội ngũ Ethereum quyết định phân nhánh cứng để cứu vãn, chuỗi mới sau phân nhánh trở thành ETH hiện tại, còn chuỗi cũ bị bỏ đi. Theo lý thuyết, các thợ mỏ (miner) nên chuyển toàn bộ sang chuỗi mới, chuỗi cũ tự nhiên sẽ biến mất.

Nhưng lần này không giống vậy. Một số thợ mỏ vì bất đồng quan điểm, quyết định giữ nguyên chuỗi cũ. Họ tin rằng mã nguồn chính là luật pháp, không thể tùy ý sửa đổi, thà hy sinh lợi nhuận còn hơn phá vỡ nguyên tắc. Chính sự kiên trì của nhóm này đã giúp chuỗi cũ sống sót một cách kiên cường.

Điểm ngoặt thực sự xuất hiện khi đó. Thời điểm đó, nền tảng giao dịch Ethereum lớn nhất toàn cầu Poloniex đã tuyên bố giao dịch ETH cũ, mã là ETC, đó chính là Ethereum Classic. Một khi có sàn giao dịch hỗ trợ, đồng cũ có giá trị lưu thông, các thợ mỏ cũng có sinh kế. Từ đó, "Chiếc xe chiến tranh tận thế" ra đời.

Điều thú vị là, sự xuất hiện của ETC đã gây ra một cuộc tranh luận khác trong cộng đồng. Một phe cho rằng ETC thuần túy hơn, đại diện cho sự phi tập trung thực sự, cuối cùng sẽ chiến thắng. Phe còn lại thì cho rằng ETH được đa số ủng hộ, có sự bảo trợ của các nhà phát triển cốt lõi như Vitalik, ETH mới là tương lai.

Tại sao chênh lệch giá lớn như vậy? Bản thân ETC là sản phẩm sống sót trong gang tấc, khi lên sàn giá cực thấp. Người nắm giữ ETH đồng thời cũng sở hữu lượng ETC tương đương, nhưng những người ủng hộ ETH (bao gồm cả Quỹ Ethereum) liên tục bán tháo ETC để duy trì vị thế của ETH. Trong khi đó, một bộ phận khác vẫn kiên định tin rằng ETC mới là sản phẩm thực sự của phi tập trung, liên tục mua vào. Chính điều này đã tạo ra tình hình hiện tại.

Vì V神 (Vitalik) kiên định ủng hộ ETH, đội ngũ ETH có các đối tác hợp tác mạnh mẽ, còn ETC dù mã giống nhau nhưng thiếu đội ngũ quảng bá và tổ chức hậu thuẫn, nên chênh lệch giá ngày càng lớn.

Hiện tại, điểm khác biệt nằm ở đâu? ETH đã hoàn toàn chuyển sang cơ chế POS, còn ETC vẫn giữ nguyên cơ chế POW, luôn được khai thác bằng phần cứng. Từ góc độ này, ETC công bằng hơn, không gây ra sự gia tăng chênh lệch giàu nghèo. Người sáng lập cũng phải khai thác để nhận coin. Các đồng được khai thác bằng card đồ họa và CPU, thể hiện rõ tinh thần tham gia toàn dân, chứng kiến toàn dân.

Tôi nghĩ đây mới chính là cốt lõi thực sự của "Chiếc xe chiến tranh tận thế". Giả sử người sáng lập biến mất, các sàn giao dịch ngừng hoạt động, thì những đồng này vẫn còn giá trị, vì chúng là kết quả của sự chứng kiến toàn dân, trong lòng mỗi thợ mỏ đều vô giá. Có lẽ chính vì vậy mà có người vẫn kiên trì tin vào ETC, dù nó trông như một chiếc xe chiến tranh tận thế.