Tôi đã nhận thấy một điều thú vị trong thời gian gần đây. Trong khi thị trường tiền điện tử trải qua giai đoạn u ám vào năm 2025, thì một loại tài sản đang ngày càng phát triển mạnh mẽ: các đồng tiền mã hóa được hỗ trợ bằng vàng. Đây đã trở thành chủ đề quan sát của tôi kể từ khi những biến động địa chính trị và thay đổi kinh tế khiến các nhà đầu tư tìm kiếm các nơi trú ẩn an toàn hơn.

Thấy đấy, bối cảnh khá đơn giản. Chính sách của tổng thống Mỹ mới — cắt giảm chi tiêu, thuế quan — đã làm sụp đổ các thị trường chứng khoán. Và khi chứng khoán giảm, tâm lý chung trở nên tiêu cực khắp nơi, kể cả trong crypto. Nhưng điểm thú vị là một số tài sản kỹ thuật số vẫn không theo xu hướng đó. Các token vàng trên blockchain, ví dụ, cho thấy mức tăng trưởng hàng tuần gần như chính xác theo mức tăng của vàng vật chất.

Vậy, cách hoạt động cụ thể là gì? Thật ra khá tinh tế. Người phát hành mua vàng vật chất — vàng thật, trong các kho lưu trữ an toàn — rồi phát hành các token kỹ thuật số dựa trên blockchain. Mỗi token đại diện cho một phần nhỏ của vàng thật, thường là một gram hoặc một ounce. Các cuộc kiểm toán của bên thứ ba được công bố định kỳ, nên bạn có thể kiểm tra xem số lượng token có thực sự tương ứng với lượng dự trữ hay không. Đây là dạng crypto vàng kết hợp tính thanh khoản của blockchain với giá trị nền tảng của một tài sản truyền thống.

Tại sao nó hấp dẫn? Có nhiều lý do. Thứ nhất, sự ổn định. Khác với Bitcoin hay Ethereum, giá trị phụ thuộc vào cung cầu, thì vàng số hóa được liên kết với giá vàng vật chất. Đây là một phương thức bảo vệ chống lạm phát đã được kiểm chứng qua hàng thế kỷ. Thứ hai, tính minh bạch của blockchain. Mọi giao dịch đều được ghi lại, các cuộc kiểm toán công khai. Thứ ba, một số dự án còn cho phép đổi token lấy vàng vật chất hoặc tương đương bằng tiền pháp định.

Tất nhiên, cũng có rủi ro. Nếu nhà phát hành hoặc kho lưu trữ phá sản, bạn sẽ mất tiền. Ngoài ra còn có các dự án lừa đảo tuyên bố sở hữu dự trữ mà thực ra không có. Và các quy định pháp lý vẫn còn nhiều bất ổn tùy theo quốc gia. Bạn cần phải kiểm tra kỹ các điều kiện trước khi đầu tư.

Trên thị trường, các ông lớn chiếm lĩnh phần lớn. Tether Gold (XAUt) đã thống trị từ năm 2020 — hiện là crypto vàng lớn nhất. Mỗi token đại diện cho một ounce troy của London Good Delivery tại Thụy Sĩ. PAX Gold (PAXG) theo sát, cũng là một ounce troy nhưng được lưu giữ tại Brink’s. Cả hai chiếm khoảng 75% thị trường.

Ngoài ra còn nhiều đối thủ khác rất đáng chú ý. Quorium Gold (QGOLD) ra mắt năm 2023 trên BNB Chain với phương pháp khai thác bền vững. Kinesis (KAU) cung cấp hệ thống lợi nhuận, trong đó phí giao dịch được phân phối lại cho người nắm giữ. VeraOne (VRO), ra mắt năm 2020, đạt độ tinh khiết tối đa 99,99% và có thể quy đổi thành tiền pháp định. Gold DAO (GLDT) phổ biến qua một DAO phi tập trung, với vàng được lưu trữ tại Thụy Sĩ. VNX Gold (VNXAU) đến từ Liechtenstein, tGOLD (tXAU) của Dubai trên Ethereum và Polygon, Comtech Gold (CGO) cũng tại Dubai, Novem Gold (NNN) tại Liechtenstein, và Kinka (XNK) mới ra mắt gần đây tại Nhật Bản vào tháng 3 năm 2024.

Thành thật mà nói, vào năm 2025, các đồng tiền mã hóa hỗ trợ vàng xứng đáng được theo dõi nghiêm túc. Chúng mang lại điều mà ít tài sản crypto nào khác có thể làm được: sự kết hợp giữa ổn định nền tảng và hiệu quả kỹ thuật số. Trong khi thị trường crypto toàn cầu trì trệ, các token vàng này vẫn thể hiện khả năng chống chịu khá ấn tượng. Nếu bạn muốn có một khoản đầu tư crypto ít biến động hơn, vàng trên blockchain có thể chính xác là thứ bạn cần.