
Liên minh Ngân hàng châu Âu Qivalis, Giám đốc điều hành Jan-Oliver Sell, gần đây khi trả lời phỏng vấn đã cho biết trong hệ thống tài chính toàn cầu ngày càng được số hóa, đồng euro đang phải đối mặt với nguy cơ bị gạt ra rìa một cách có tính hệ thống. Trong các giao dịch trên chuỗi, tỷ trọng của đồng euro chỉ khoảng 0,2%. Qivalis được 12 ngân hàng lớn của Liên minh châu Âu như ING và BBVA hậu thuẫn, và dự kiến phát hành stablecoin euro theo khuôn khổ Quy định về thị trường tài sản mã hóa của Liên minh châu Âu (MiCA).
Sell đã chỉ ra cốt lõi của vấn đề: “Nếu chúng tôi không có các giao dịch trên chuỗi bằng euro với tính thanh khoản đủ lớn, thì phương án thay thế duy nhất chính là đồng USD. Điều này tạo ra rủi ro thực sự đối với tài chính và chủ quyền số của châu Âu.”
Hiện quy mô thị trường stablecoin đã đạt khoảng 314 tỷ USD, được dẫn dắt bởi các token định giá bằng USD như USDT của Tether và USDC của Circle. Theo dự báo của Jefferies, quy mô thị trường này trong năm năm tới có thể tăng lên từ 800 tỷ USD đến 1,15 nghìn tỷ USD. Khi hoạt động tài chính ngày càng chuyển dịch sang hạ tầng blockchain — từ giao dịch tiền mã hóa đến DeFi và thanh toán xuyên biên giới — việc thiếu các stablecoin euro có tính thanh khoản đủ sẽ khiến châu Âu về mặt cấu trúc phải dựa vào hạ tầng lấy USD làm nền.
Sell cũng nêu rõ tác động tài chính trực tiếp đối với người dùng euro: đối với người dùng châu Âu sử dụng các sản phẩm trên chuỗi được định giá bằng USD, họ phải gánh rủi ro biến động ngoại hối; biến động tỷ giá có thể trực tiếp bào mòn lợi nhuận đầu tư được tính bằng USD, khiến người dùng euro ở vào thế bất lợi mang tính cấu trúc trong tài chính trên chuỗi.
Sell cho biết vấn đề cốt lõi của thị trường stablecoin euro trước đây là sự phân mảnh: “Một vài ngân hàng cố gắng tự phát hành token, điều đó chỉ càng làm phân tán thị trường hơn; chỉ khi các tổ chức liên kết với nhau, chúng ta mới có thể tạo ra các kênh lưu thông và thanh khoản cần thiết.”
Định vị cốt lõi của Qivalis là hạ tầng, chứ không chỉ là token. Kế hoạch là tích hợp sàn giao dịch, tổ chức lưu ký và nền tảng DeFi, xây dựng một hệ sinh thái hoàn chỉnh xoay quanh đồng euro trên blockchain công cộng:
Mô hình liên minh 12 ngân hàng: tập trung kênh lưu thông, tránh cạnh tranh thanh khoản giữa nhiều token phân tán, tạo hiệu ứng quy mô thị trường
Khung tuân thủ MiCA: phát hành theo các chuẩn quản lý của Liên minh châu Âu, cung cấp bảo đảm tuân thủ cấp tổ chức, thu hút sự tham gia của tài chính truyền thống
Giao diện gốc đồng euro trên blockchain công cộng: đóng vai trò là “cầu nối giữa đồng euro và blockchain”, có thể tích hợp trong bất kỳ kịch bản trên chuỗi nào cần đến đồng euro
Thu hút nhu cầu nhờ lợi thế về tỷ giá: dành cho người dùng châu Âu đang sử dụng các sản phẩm trên chuỗi định giá bằng USD, cung cấp một lựa chọn thay thế để tránh rủi ro ngoại hối
Động thái của liên minh ngân hàng tư nhân này diễn ra trong bối cảnh ECB (Ngân hàng Trung ương châu Âu) vẫn đang thúc đẩy kế hoạch về đồng euro kỹ thuật số — ECB dự kiến sớm nhất vào năm 2029 sẽ ra mắt đồng euro kỹ thuật số. Sell nêu rõ Qivalis là stablecoin tư nhân, phụ thuộc vào blockchain công cộng; còn kế hoạch của ECB phụ thuộc vào hạ tầng mang tính tập trung. Hai bên bổ sung cho nhau chứ không cạnh tranh.
Ông mô tả một kiến trúc “chồng lớp tiền tệ”: tiền của ngân hàng trung ương tồn tại trong hệ thống tập trung, trong khi các kịch bản nghiệp vụ như thanh toán xuyên biên giới, thanh toán trên chuỗi… cần hạ tầng mạng công cộng sẽ cần các tài sản gốc đồng euro trên blockchain công cộng — và đây chính là khoảng trống mà kế hoạch của Qivalis dự định lấp đầy.
“Chúng tôi đang nỗ lực xây dựng nền tảng cho nền độc lập kỹ thuật số của châu Âu. Nếu chúng tôi không làm được điều này, chúng tôi sẽ phải đối mặt với tình trạng đô la hóa.” Sell nói, đồng thời nhấn mạnh mục tiêu không phải là thay thế USD, mà là đảm bảo đồng euro vẫn giữ được vị trí xứng đáng trong hệ thống tài chính toàn cầu đang phát triển nhanh chóng.
Qivalis là stablecoin tư nhân được 12 ngân hàng lớn của Liên minh châu Âu hỗ trợ, phát hành theo khuôn khổ MiCA, triển khai trên blockchain công cộng và dự kiến ra mắt vào nửa cuối năm 2026. Trong khi đó, đồng euro kỹ thuật số của ECB phụ thuộc vào hạ tầng tập trung, dự kiến sớm nhất vào năm 2029 sẽ ra mắt; hai bên được định vị là bổ sung lẫn nhau chứ không cạnh tranh.
Mặc dù đồng euro chiếm 20% đến 25% hoạt động giao dịch trong thị trường tài chính truyền thống, nhưng trước đây lại thiếu các stablecoin euro có tính thanh khoản đủ và được triển khai rộng rãi; trong khi các token định giá bằng USD như USDT và USDC đã được gắn sâu vào thị trường tiền mã hóa toàn cầu và hạ tầng DeFi, tạo thành vị thế thống trị mang tính cấu trúc rõ rệt.
Hiện các thành viên đã được xác nhận bao gồm ING, UniCredit và BBVA cùng 12 ngân hàng lớn của Liên minh châu Âu. Danh sách thành viên đầy đủ vẫn chưa được công bố toàn bộ; thời điểm ra mắt dự kiến phụ thuộc vào lộ trình cấp phép của ngân hàng trung ương Hà Lan.