Anh tìm cách giữ lại phần lớn 7 tỷ USD Bitcoin tịch thu từ vụ lừa đảo tại Trung Quốc

Chính phủ Anh đang tìm cách giữ lại phần lớn số Bitcoin trị giá 7 tỷ USD bị tịch thu trong một vụ lừa đảo đầu tư có nguồn gốc từ Trung Quốc, sau khi kẻ cầm đầu bị kết án trong tuần này.

Tại Tòa án Hình sự Southwark ngày 29/9, Zhimin Qian đã thừa nhận tội danh sở hữu và chuyển nhượng tài sản phạm pháp, sau khi trợ lý của bà là Seng Hok Ling (còn gọi là Jian Wen) bị kết án với các cáo buộc tương tự từ năm ngoái.

Vấn đề hiện tại xoay quanh việc ai sẽ là người được quyền sở hữu 61.000 BTC mà cơ quan chức năng Anh đã tịch thu từ năm 2018. Hơn 120.000 nạn nhân tại Trung Quốc đang yêu cầu được bồi thường thiệt hại.

Cơ quan Công tố Hoàng gia Anh (CPS) đã khởi động thủ tục thu hồi dân sự tại Tòa án Tối cao Anh, với phiên điều trần tiếp theo dự kiến diễn ra vào tháng 1 tới.

Quyền lợi của nạn nhân

Qian được cho là đã vận hành kế hoạch lừa đảo đầu tư quy mô lớn từ năm 2014–2017, sau đó chuyển đổi số tiền bất hợp pháp thành Bitcoin.

Theo các chuyên gia pháp lý, các nạn nhân có quyền đòi bồi thường nếu chứng minh được mối liên hệ giữa số tiền đã mất và lượng BTC bị tịch thu. Luật sư Ashley Fairbrother (hãng Edmonds Marshall McMahon) cho rằng, Đạo luật Proceeds of Crime 2002 cho phép nạn nhân đưa ra yêu cầu đối với tài sản bị phong tỏa.

Ông cho biết, tòa án có thể áp dụng nguyên tắc phân bổ tỷ lệ (pari passu), nghĩa là nạn nhân được chia phần dựa trên tỷ lệ đóng góp trong tổng số tiền bị lừa đảo.

Tuy nhiên, Fairbrother lưu ý rằng trong nhiều vụ gần đây, tòa chỉ bồi thường cho nạn nhân theo giá trị tiền pháp định (bảng Anh) tại thời điểm mất mát, thay vì tính theo giá trị hiện tại của Bitcoin. Điều này có thể khiến nhà nước Anh hưởng lợi lớn từ mức tăng giá khổng lồ của BTC, trong khi nạn nhân chỉ nhận lại số tiền gốc.

Giá BTC khi đó chỉ vài trăm tới vài ngàn USD mỗi đồng.

Tranh cãi pháp lý gay gắt

Một nhóm lớn nạn nhân, được đại diện bởi hãng luật quốc tế Fieldfisher (Anh) phối hợp cùng GEN Law (Trung Quốc), khẳng định rằng số Bitcoin bị phong tỏa không thuộc về Nhà nước Anh.

Theo hai luật sư William Glover và Stephen Cartwright, nhiều nạn nhân đã mất toàn bộ tiền tiết kiệm, trong đó có người già và những người yếu thế. “Nạn nhân đã bị tước đoạt tài sản trong suốt 10 năm và họ có quyền đòi lại từ số Bitcoin đang bị phong tỏa,” họ nhấn mạnh.

Chính phủ Anh sẽ bán hay giữ BTC?

Ngay cả khi chính phủ Anh giành quyền giữ phần lớn số Bitcoin này, một câu hỏi lớn được đặt ra: nên bán hay nắm giữ?

Theo Financial Times, một số quan chức Bộ Tài chính Anh đã thảo luận kín về khả năng dùng số Bitcoin tịch thu để bù đắp khoản thâm hụt ngân sách 34–67 tỷ USD.

Tuy nhiên, nếu quyết định bán, Anh có thể lặp lại “sai lầm vàng năm 1999” khi bán dự trữ vàng ở vùng đáy giá, sau đó phải chịu chỉ trích nặng nề khi giá vàng tăng vọt trong những năm sau đó.

Với sự phức tạp của vụ việc và lợi ích khổng lồ liên quan, giới quan sát dự đoán tiến trình pháp lý có thể kéo dài thêm nhiều năm, thậm chí tới 2027.

Hàn Tín