Bàn về “khủng hoảng nhận diện” của Ethereum: Giá trị bị hiểu lầm

Tác giả: Prathik Desai

Biên dịch & Tổng hợp: BitpushNews

Lời mở đầu

Hai tuần qua, hầu như mọi chủ đề trong cộng đồng crypto đều xoay quanh hai vấn đề: giá Bitcoin giảm và môi trường vĩ mô thúc đẩy sự sụt giảm này — dữ liệu CPI, các biện pháp kích thích của chính phủ, bong bóng AI, thanh khoản, lợi suất trái phiếu quốc gia, dòng tiền ETF rút ra, phán quyết của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ về thuế quan Mỹ, cùng nhiều yếu tố lặt vặt khác.

Nhưng tôi lại muốn nói về biểu đồ của Ethereum và hành trình của nó trong vài năm qua.

Biến động giá của Ethereum đủ khiến một người ngoài giới crypto tin rằng, đối với những ai nắm giữ danh mục đầu tư lớn ETH, cuộc sống thật tẻ nhạt.

Nhiều người dùng crypto Twitter (CT) cũng có cái nhìn tương tự về blockchain Layer-1 này, nơi nó đã nhận được vô vàn biệt danh: máy tính thế giới, hạ tầng tương lai của Internet, lớp tài chính cho Internet, v.v.

Trong bài viết hôm nay, tôi sẽ suy ngẫm về việc vấn đề marketing của Ethereum đã dẫn đến việc thị trường định giá và hiểu sai tiềm năng của nó như thế nào.

Để làm điều đó, tôi sẽ tham khảo một buổi trò chuyện với Mika Honkasalo và Saurabh Deshpande — đối tác đầu tư của Equilibrium Labs.

Dưới đây là những phần khiến tôi ấn tượng sâu sắc.

“Khủng hoảng nhận diện” của Ethereum: Giá trị bị hiểu lầm

Trong chu kỳ này, các cuộc thảo luận về ETH thường bị chi phối bởi cảm xúc. Mỗi khi Bitcoin lập đỉnh mới, cộng đồng crypto lại tràn ngập những lời mỉa mai về hiệu suất kém của Ethereum, như thể mạng lớn thứ hai này có nghĩa vụ phải đi sát bước chân Bitcoin.

Không có gì trong thiết kế của Ethereum hứa hẹn về “phí bảo hiểm tiền tệ”.

Nhưng tôi hiểu vì sao thị trường lại đặt kỳ vọng sai vào Ethereum.

Bitcoin chỉ có một nhiệm vụ và một kỳ vọng: trở thành vàng kỹ thuật số, một kho lưu trữ giá trị tăng giá theo USD nhờ nguồn cung nội tại giới hạn.

Giá trị của Ethereum thì bị kéo theo nhiều hướng, cân bằng giữa các nguyên tắc cốt lõi như minh bạch, bảo mật, bất biến và khả năng lập trình qua hợp đồng thông minh.

Trong bối cảnh đó, nỗ lực (hoặc thiếu nỗ lực) của Ethereum Foundation trong việc truyền đạt nguyện vọng thực sự của mình đã khiến mọi người hiểu sai Ethereum như một loại tiền tệ, giống như cách họ nhìn nhận Bitcoin.

Có hai quan điểm ở đây, một số người gọi đó là khủng hoảng nhận diện xuất phát từ sai lầm marketing.

Khác biệt thương hiệu: Đối chiếu Ethereum và Solana

Mika so sánh điều này với chiến lược xây dựng thương hiệu của Solana.

Dù Solana có bao nhiêu trò đùa hay meme, chuỗi này trong hai năm chỉ quảng bá một thông điệp: họ đang xây dựng một “NASDAQ phi tập trung chạy gần tốc độ ánh sáng”.

Bạn có thể không đồng ý, nhưng họ luôn kiên trì với một thông điệp nhất quán, không giả vờ là mười thứ khác nhau hay tương đương tiền tệ.

Trong khi đó, câu chuyện của Ethereum lại thiếu nhất quán — lúc thì tự nhận là hạ tầng Internet của Web3, lúc lại tự xưng là “siêu tiền tệ lành mạnh”, khi khác lại đóng vai “dầu số”.

Những nhãn này đều có lý lẽ, nhưng lại không tạo ra một mục tiêu cốt lõi nổi bật hoặc một tầm nhìn lớn thống nhất.

Dù bản thân các khái niệm này không sai, nhưng ở khía cạnh kinh doanh, nó có thể là bất lợi. Điều này khiến thị trường có xu hướng đơn giản hóa ETH thành câu chuyện tiền tệ, trong khi blockchain này đã phát triển thành hạ tầng cơ bản cho các giao thức tài chính phi tập trung Web3.

Tôi đánh giá cao quan điểm của Mika khi xem các dự án crypto như thực thể tạo dòng tiền thay vì chỉ là tiền tệ, nhưng lại tồn tại một nghịch lý: hiện tại Ethereum chủ yếu đóng vai trò là lớp thanh toán còn phần lớn giao dịch, phí và hoạt động người dùng thực tế lại diễn ra trên các mạng Layer-2 rẻ và hiệu quả hơn.

Vì vậy, khi thị trường cố gắng neo giá trị ETH vào cơ chế đốt phí, việc cải thiện hiệu suất lại trở thành dữ liệu khó xử — càng nhiều hoạt động chuyển lên L2, hiệu ứng giảm phát trên mainnet càng yếu.

Lợi thế độc đáo của Ethereum: Hiệu suất của Kho bạc tài sản số (DATs)

Lại có một góc nhìn khác. Một số người cho rằng Ethereum hoặc các thành viên cộng đồng của nó không cần phải marketing ý định hay mục đích của mình.

Ethereum thực sự nổi bật ở một số lĩnh vực nhất định.

Hãy nhìn vào cách Kho bạc tài sản số (DAT) vận hành. Các DAT có tỷ trọng ETH lớn thể hiện tốt hơn các DAT có tỷ trọng BTC lớn, bởi ETH staking tạo ra lợi suất, trong khi Bitcoin thì không.

Điểm này đã thay đổi cách các công ty này sống sót trong các chu kỳ thị trường.

Kho bạc Bitcoin giống như tàu lượn siêu tốc, lên xuống theo chu kỳ thị trường. Khi tài sản cơ sở tăng giá, bảng cân đối của họ trông như mỏ vàng, nhưng một khi thanh khoản cạn (như hiện nay), những vết nứt bên dưới mới lộ diện.

Trường hợp xấu nhất, khi DAT chỉ dựa vào kho bạc Bitcoin mà hầu như không có nguồn thu vận hành khác, họ thường phải phát hành cổ phần mới để trả các hóa đơn hàng tháng, như tôi đã giải thích ở đây. Họ không có nguồn thu, không động cơ nội tại, không có cách nào để tài sản hoạt động hiệu quả hơn là chỉ hiện hữu trên biểu đồ.

DAT của Ethereum không chỉ đơn thuần nắm giữ ETH. Họ có thể staking, re-staking và kiếm lợi nhuận gốc. Kho bạc tính bằng ETH có thể tham gia nền kinh tế mà nó tồn tại. ETH staking giúp nhà đầu tư miễn nhiễm với các chu kỳ thị trường.

Phần này của câu chuyện hiếm khi xuất hiện trong marketing của Ethereum, một phần vì cộng đồng từ chối tự marketing.

Nhưng nếu gạt bỏ mọi lớp vỏ bọc, quan sát ETH dưới góc nhìn vốn kho bạc, bạn sẽ thấy thuộc tính tài sản thực sự của nó. Giá trị của nó tăng trưởng cộng dồn bền vững nhờ sử dụng thực tế, hoạt động on-chain và khả năng kết hợp của hệ sinh thái.

Mika gắn vận mệnh Ethereum vào khả năng “xây dựng sản phẩm mà hàng tỷ người thực sự cần”. Anh còn nhắc đến lợi thế phân phối kênh của Coinbase, giúp Base trở thành L2 thành công nhất. Tôi cho rằng quỹ đạo phát triển tương lai của Ethereum cũng phụ thuộc vào yếu tố cốt lõi này.

Ngay cả khi Ethereum không giỏi marketing cũng không sao — chỉ cần nó tiếp tục là nền tảng cho các dự án DeFi, để các dự án đó hoàn thành việc tiếp cận thị trường đại chúng thay cho nó. Miễn là các ứng dụng, sản phẩm tiêu dùng và L2 vẫn chọn Ethereum làm lớp thanh toán, mạng lưới này sẽ luôn giành chiến thắng nhờ nhu cầu không ngừng cho không gian khối và từ đó tạo ra nguồn thu phí liên tục.

Lộ trình phát triển của nó có thể sẽ giống với AWS: từ một dự án nội bộ tăng trưởng chậm, lợi nhuận mỏng của Amazon, cuối cùng trở thành trụ cột kinh doanh quan trọng nhất của công ty này.