Kể từ khi ra đời, bitcoin BTC$68,398.71 đã giống như một tay leo núi liều lĩnh, liên tục chinh phục những độ cao mới, hiếm khi ngoái nhìn lại các bệ đá mà nó đã để lại phía sau. Giá của nó hầu như không quay trở lại các đỉnh cao của thị trường tăng giá trước đó, ngay cả trong những giai đoạn giá giảm kéo dài và khắc nghiệt.
Nhưng dường như mô thức đó đã thay đổi, cho thấy thị trường đã trưởng thành, và kỷ nguyên của những mức tăng “không kiểm soát”, quá lớn đã ở phía sau chúng ta.
Bitcoin đã lơ lửng quanh mức $70,000 kể từ đầu tháng Hai — thấp hơn đáng kể so với đỉnh $126,000 của đợt tăng giá 2023-2025.
Mốc $70,000 đó rất quan trọng vì đó là mức cao kỷ lục trong chu kỳ thị trường 2019–2022. Nói cách khác, thị trường gấu này đã thoái lui đến tận một đỉnh cao trước đó.
Điều này là bất thường. Ở các thị trường gấu trước đó, như những giai đoạn trong năm 2014 và 2018, bitcoin chưa bao giờ quay trở lại các mức đỉnh cao của chu kỳ trước. Ngoại lệ là năm 2022, khi giá giảm xuống dưới đỉnh năm 2017 là $20,000. Lúc đó, các nhà phân tích coi đó là một hiện tượng bất thường, đổ lỗi cho các vụ lừa đảo crypto và việc giải đòn bẩy quy mô lớn.
Điểm đáng chú ý trong đợt thoái lui hiện tại là nó đang diễn ra mà không có bất kỳ chất xúc tác cực đoan nào. Thị trường đơn giản là quay trở lại một đỉnh trước đó như một phần của sự lên xuống tự nhiên của chu kỳ gấu.
Các thị trường gấu của BTC hiện đang thách thức các đỉnh cao của chu kỳ trước. (TradingView)
Mỗi đợt tăng giá mới không còn tạo ra những mức tăng theo hình parabol như trong quá khứ. Việc đẩy giá vượt xa các đỉnh trước đó đang ngày càng khó hơn, khiến các đợt quay lại các mức đỉnh cũ trở nên tự nhiên hơn. Nói cách khác, các đỉnh trước đó giờ đây không còn “bất khả chạm”.
Đây là một ví dụ rõ ràng về quy luật lợi nhuận giảm dần. Khi bitcoin trở nên đắt hơn, để đẩy giá lên cao hơn nữa cần những khoản vốn ngày càng lớn. Những ngày mà các dòng tiền vào ở mức vừa phải có thể kích hoạt các đợt tăng giá bùng nổ về cơ bản đã nằm lại phía sau, khiến các biến động giá trở nên có mức độ hơn và dễ dự đoán hơn.
Nhìn vào tăng trưởng trong lịch sử cho thấy xu hướng này:
Dù giá vẫn đang tăng, tốc độ tăng trưởng đang chậm lại một cách bền bỉ.
Một phần của sự chậm lại này đến từ việc bitcoin được thể chế hóa và sự tăng trưởng của thị trường phái sinh. Các nhà giao dịch hiện đã có các cách thức được cấu trúc để đặt cược vào biến động, thời điểm và hướng đi của thị trường, không chỉ vào việc giá tăng. Mức tham gia rộng hơn này đã làm dịu những cú biến động cực đoan.
Điều này rất khác so với giai đoạn trước năm 2020, khi việc giao dịch phần lớn chỉ giới hạn ở mua và bán trên thị trường giao ngay. Khi đó, chỉ những người tin theo hướng tăng của bitcoin mới tích cực tham gia, và thường lao vào ngay khi có dấu hiệu đầu tiên của một đợt giảm giá.
Các đỉnh cũ thường đóng vai trò như những mức hỗ trợ mạnh nhờ một khái niệm hành vi được gọi là thiên kiến neo (anchoring bias), trong đó các nhà giao dịch tập trung vào các đỉnh cao trước đó như các mốc tham chiếu.
Nhiều người bỏ lỡ đợt bứt phá ban đầu có xu hướng mua lại khi giá quay về các mức quen thuộc này, từ đó tiếp sức cho chặng đi tiếp theo của một chu kỳ tăng giá. Xu hướng hành vi này, kết hợp với tính chất tự củng cố của hỗ trợ và kháng cự, giúp giải thích vì sao xu hướng giảm gần đây đã chững lại quanh $70,000.
Một cú bật mạnh từ mức này có thể cho thấy thị trường gấu đã đi qua giai đoạn của nó, tương tự như cuối năm 2022, khi xu hướng giảm kết thúc quanh $20,000.
Tuy nhiên, nếu quy luật lợi nhuận giảm dần là một chỉ dẫn, thì xu hướng tăng tiếp theo có thể sẽ được “đo đạc” hơn và giống với phong cách của tài chính truyền thống (“tradfi-like”), thay vì các đợt bùng nổ điên cuồng của những ngày đầu cơ trước đây.