Trong suốt nhiều thập kỷ, sự thịnh vượng của châu Âu được định lượng qua vàng và trái phiếu. Tuy nhiên, hiện nay, hai nền kinh tế hàng đầu khu vực đang chuẩn bị bổ sung một loại tài sản mới vào kho dự trữ chiến lược của mình.
Tuần này, dư luận xôn xao trước thông tin các nhà lãnh đạo chính trị tại Đức và Pháp đồng loạt trình làng những đề xuất về việc thành lập quỹ dự trữ Bitcoin quốc gia. Đây là động thái có thể làm thay đổi hoàn toàn cấu trúc dự trữ tài sản của nhà nước.
Sự kiện này đánh dấu lần đầu tiên các quốc gia lớn của châu Âu thực sự xem Bitcoin (BTC) như một tài sản chủ quyền, mở ra kỷ nguyên mới cho quản lý dự trữ quốc gia.
Pháp và Đức: Cuộc đua tích trữ Bitcoin
Pháp là nước tiên phong với kế hoạch chi tiết đáng chú ý. Ngày 28/10, ông Éric Ciotti – Chủ tịch Liên minh Cánh hữu Cộng hòa (UDR) – đã công bố một kế hoạch đầy tham vọng: Pháp sẽ tích lũy tới 420.000 BTC trong vòng bảy đến tám năm, tương đương khoảng 2% tổng nguồn cung cố định của Bitcoin.
Ngay sau đó, Đảng Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) cũng đề xuất Quốc hội Berlin nghiên cứu chiến lược dự trữ Bitcoin quốc gia, coi đây là biện pháp phòng ngừa lạm phát và bất ổn địa chính trị.
Hai sáng kiến này không chỉ mang tính đột phá mà còn khởi đầu cho một cuộc chạy đua tích trữ Bitcoin trên toàn châu Âu, hứa hẹn tái định hình bản sắc tiền tệ của lục địa già và đặt ra thách thức đối với vị thế thống trị của vàng trong cơ cấu tài sản quốc gia.
Chi tiết các đề xuất dự trữ Bitcoin
Đề xuất của Đức dựa trên những nguyên tắc cốt lõi của dự trữ ngân hàng trung ương. Đức cho rằng, tính phi tập trung và nguồn cung hữu hạn của Bitcoin khiến nó trở thành sự bổ sung lý tưởng cho vàng, nhất là trong bối cảnh các nền kinh tế châu Âu đang phải đối mặt với lạm phát dai dẳng và đồng euro suy yếu.
Bên cạnh đó, các đặc tính của Bitcoin phản ánh xu hướng chủ quyền tiền tệ và tiến bộ công nghệ, giúp tài sản này trở thành công cụ dự trữ dài hạn, bảo vệ bảng cân đối quốc gia trước những cú sốc hệ thống.
Dù chưa xác định quy mô mua vào cụ thể, các chuyên gia nhận định giá trị tích trữ có thể lên tới hàng tỷ euro, đặc biệt nếu tham chiếu các cuộc thảo luận về dự trữ của Mỹ và tiền lệ từ El Salvador.
Ngược lại, Pháp chọn cách tiếp cận bài bản và quy mô hơn. Đảng UDR của ông Ciotti đề xuất thành lập Quỹ Dự trữ Chiến lược Bitcoin trực thuộc Bộ Tài chính.
Theo kế hoạch, Pháp sẽ tích lũy 420.000 BTC từ năm 2025 đến 2032 bằng chiến lược mua vào định kỳ, trung bình hóa theo giá đô la, nhằm giảm thiểu rủi ro biến động và củng cố chủ quyền quốc gia.
Nguồn vốn dự kiến được huy động từ bốn kênh chủ đạo:
- Khai thác công cộng sử dụng nguồn điện hạt nhân và thủy điện dư thừa;
- Giữ lại Bitcoin bị tòa án tịch thu thay vì bán thanh lý;
- Trích một phần tư dòng tiền hàng ngày từ các tài khoản tiết kiệm Livret A và LDDS – khoảng 15 triệu euro mỗi ngày để mua Bitcoin;
- Cho phép công dân nộp thuế bằng Bitcoin, tạo nguồn dòng tiền on-chain tự nhiên.
Dự luật hướng tới xây dựng quỹ dự trữ “vàng số” quốc gia, đóng vai trò phòng ngừa rủi ro đa dạng, giảm phụ thuộc vào đồng đô la Mỹ và hiện đại hóa danh mục tài sản quốc gia.
Đặc biệt, văn bản này nhấn mạnh việc tích lũy Bitcoin là một phần trong chiến lược củng cố chủ quyền tiền tệ, đặt BTC như đối trọng với hệ thống tài chính toàn cầu dựa trên đô la, đồng thời thúc đẩy sự độc lập tài chính của Pháp trong khối Liên minh châu Âu.
Động lực nào thúc đẩy các quốc gia tích trữ Bitcoin?
Thời điểm đề xuất không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Đức và Pháp đều đang đối mặt với áp lực tài khóa, sự phụ thuộc về năng lượng và biến động tiền tệ trong khu vực đồng euro.
Đối với các nhà hoạch định chính sách, Bitcoin vừa mang ý nghĩa biểu tượng, vừa là công cụ thực tiễn giúp tăng cường tự chủ tài chính trong bối cảnh bất ổn địa chính trị.
Với AfD, sáng kiến này phù hợp với chủ trương giảm phụ thuộc vào Ngân hàng Trung ương châu Âu và kiểm soát chặt chẽ dự trữ nội địa. Trong khi đó, Pháp hướng tới tích hợp Bitcoin vào tài sản nhà nước như một phần của quá trình chuyển đổi số ngành tài chính.
Sự xuất hiện đồng thời của hai đề xuất cũng phản ánh sự khác biệt sâu sắc về triết lý quản lý tài sản trong lòng châu Âu.
Một mặt, các nhà hoạch định chính sách tại Brussels vẫn nhìn nhận tiền mã hóa chủ yếu qua lăng kính kiểm soát và rủi ro.
Mặt khác, một nhóm lập pháp mới nổi lại xem đây là nền tảng cho chủ quyền số, giúp quốc gia tránh khỏi sự chi phối của đồng đô la Mỹ và khắc phục những điểm yếu cố hữu trong cấu trúc khu vực đồng euro.
Anna, chuyên gia phân tích crypto tại Sovereign Stash, nhận định:
“Luận điểm cốt lõi của Bitcoin đang dần được khẳng định. Thế giới đang chuyển mình theo hướng đề cao sự khan hiếm, quyền sở hữu và chủ quyền.”
Ý nghĩa chiến lược của dự trữ Bitcoin
Trong suốt thế kỷ qua, vàng từng là biện pháp phòng ngừa lạm phát và mất giá tiền tệ tối ưu. Ngân hàng trung ương giữ vàng không chỉ để sinh lời mà còn như bảo chứng cho khả năng thanh toán và sự độc lập tài chính. Giờ đây, Bitcoin đang dần trở thành một phần trong câu chuyện đó.
Khác với dự trữ tiền pháp định, BTC không thể bị phá giá hoặc bị nước ngoài tịch thu; nguồn cung hữu hạn biến nó thành công cụ phòng ngừa lạm phát tiềm năng cho các quốc gia đang đối mặt với gánh nặng nợ công.
Thêm vào đó, tính minh bạch của Bitcoin nhờ khả năng xác minh on-chain mang lại lợi thế mà các tài sản dự trữ truyền thống khó có được.
Nếu Pháp thực hiện thành công kế hoạch tích lũy 420.000 BTC, quốc gia này sẽ trở thành chủ sở hữu Bitcoin lớn nhất thế giới, vượt qua mọi kho bạc doanh nghiệp và cả lượng Bitcoin bị chính phủ Mỹ tịch thu. Với giá hiện tại, số Bitcoin này trị giá hơn 25 tỷ USD, tương đương khoảng 15% dự trữ vàng của Pháp.
Việc tích trữ quy mô lớn cũng có thể ảnh hưởng tới thanh khoản vĩ mô của Bitcoin. Chỉ cần các quốc gia G20 phân bổ 1–2% dự trữ vào Bitcoin cũng đủ để hút hàng triệu BTC khỏi lưu thông, siết chặt nguồn cung và có thể thúc đẩy sự tái định giá dài hạn.
Tuy nhiên, lợi ích chiến lược này đi kèm với những rủi ro quen thuộc như biến động thị trường, bảo mật lưu ký và những quan ngại chính trị khi nắm giữ tài sản số vốn thường gắn liền với đầu cơ nhỏ lẻ.
Dù vậy, báo cáo mới nhất của Deutsche Bank dự báo Bitcoin sẽ cùng tồn tại với vàng trên bảng cân đối của các ngân hàng trung ương vào năm 2030, nhờ sự suy giảm biến động và sự công nhận ngày càng tăng của BTC như một tài sản dự trữ hợp pháp, phi chủ quyền.
Ông Giáo
