Tác giả: Prathik Desai
Biên dịch: Chopper
Logic tài chính của thợ mỏ Bitcoin rất đơn giản: họ sống dựa vào thu nhập từ các giao thức cố định, nhưng phải đối diện với chi phí thực tế biến động. Khi thị trường dao động, họ là nhóm đầu tiên cảm nhận áp lực từ bảng cân đối kế toán. Thu nhập của thợ mỏ đến từ việc bán Bitcoin đã khai thác, trong khi chi phí vận hành chủ yếu là tiền điện cho việc vận hành các máy tính nặng cần thiết để khai thác.
Trong tuần này, tôi đã theo dõi một số dữ liệu quan trọng của thợ mỏ Bitcoin: phần thưởng mà mạng trả cho thợ mỏ, chi phí để kiếm được những khoản thu nhập này, lợi nhuận còn lại sau khi trừ đi chi phí tiền mặt, và lợi nhuận ròng cuối cùng sau khi kế toán.
Khi giá Bitcoin hiện tại dưới mức 90.000 đô la, các thợ mỏ đang gặp khó khăn. Trong hai tháng qua, doanh thu trung bình hàng tuần của các thợ mỏ đã giảm 35% từ 60 triệu đô la xuống còn 40 triệu đô la.
Hãy để tôi giải thích chi tiết về các logic chính trong đó.
Cơ chế thu nhập của Bitcoin là cố định và được mã hóa trong giao thức. Phần thưởng khai thác cho mỗi khối là 3.125 Bitcoin, thời gian tạo khối trung bình là 10 phút, mỗi ngày sản xuất khoảng 144 khối, tương đương với khoảng 450 Bitcoin được khai thác mỗi ngày trên toàn mạng. Tính trong 30 ngày, các thợ mỏ Bitcoin toàn cầu khai thác tổng cộng 13.500 Bitcoin, tính theo giá Bitcoin hiện tại khoảng 88.000 USD, tổng giá trị khoảng 1,2 tỷ USD. Nhưng nếu phân chia khoản thu nhập này cho sức mạnh tính toán kỷ lục 1078 EH/s (EH/s), cuối cùng thu nhập hàng ngày cho mỗi TH/s (TH/s) chỉ là 3,6 cent, đây chính là toàn bộ nền tảng kinh tế hỗ trợ cho sự hoạt động an toàn của mạng lưới trị giá 1,7 nghìn tỷ USD này. (Chú thích: 1 EH/s = 10 (18) H/S; 1 TH/S = 10¹² H/S)
Về chi phí, tiền điện là biến số quan trọng nhất, mức độ cao thấp phụ thuộc vào địa điểm khai thác và hiệu suất của máy đào.
Nếu sử dụng máy đào hiện đại cấp S21 (tiêu thụ 17 joule mỗi terahash) và có thể nhận được điện giá rẻ, thợ mỏ vẫn có thể đạt được lợi nhuận tiền mặt. Nhưng nếu máy đào chủ yếu là thiết bị cũ hoặc phải trả tiền điện cao, thì mỗi lần tính toán hash sẽ làm tăng chi phí. Với giá hash hiện tại (bị ảnh hưởng bởi độ khó của mạng, giá Bitcoin, phần thưởng khối và phí giao dịch), một máy đào S19 nếu sử dụng điện giá 0,06 USD mỗi kWh chỉ có thể hòa vốn. Một khi độ khó của mạng tăng lên, giá Bitcoin giảm nhẹ, hoặc giá điện tăng vọt, thì hiệu quả kinh tế sẽ càng xấu đi.
Hãy để tôi phân tích một vài số liệu cụ thể.
Vào tháng 12 năm 2024, CoinShares ước tính rằng chi phí khai thác một Bitcoin của các công ty khai thác niêm yết trong quý 3 năm 2024 khoảng 55,950 USD. Ngày nay, ước tính của Đại học Cambridge cho chi phí này đã tăng lên khoảng 58,500 USD. Chi phí khai thác thực tế giữa các thợ mỏ khác nhau có sự khác biệt: công ty khai thác Bitcoin niêm yết lớn nhất thế giới Marathon Digital (mã cổ phiếu MARA) có chi phí năng lượng trung bình để khai thác mỗi Bitcoin trong quý 3 năm 2025 là 39,235 USD; công ty khai thác niêm yết lớn thứ hai Riot Platforms (mã cổ phiếu RIOT) có chi phí là 46,324 USD. Mặc dù giá Bitcoin đã giảm 30% so với đỉnh điểm, xuống còn 86,000 USD, nhưng các công ty khai thác này vẫn có lãi. Và đó không phải là toàn bộ sự thật.
Các thợ mỏ còn cần xem xét chi phí không tiền mặt, bao gồm khấu hao, suy giảm giá trị và bồi thường cổ phiếu, những yếu tố này cùng nhau khiến việc khai thác trở thành một ngành công nghiệp tập trung vào vốn. Khi tính đến những chi phí này, tổng chi phí để khai thác 1 đồng Bitcoin có thể dễ dàng vượt quá 100.000 USD.
Chi phí khai thác của các công ty khai thác hàng đầu Marathon và Riot
MARA vừa sử dụng máy đào tự có, vừa thông qua thiết bị của bên thứ ba để khai thác. MARA cần phải trả tiền điện, chi phí khấu hao và phí lưu trữ. Tính toán sơ bộ cho thấy, tổng chi phí khai thác cho mỗi Bitcoin của nó vượt quá 110.000 USD. Ngay cả chi phí khai thác tổng thể được CoinShares ước tính vào tháng 12 năm 2024 cũng khoảng 106.000 USD.
Bề ngoài, ngành khai thác Bitcoin có vẻ ổn định. Tỷ suất lợi nhuận tiền mặt dồi dào, có khả năng đạt được lợi nhuận kế toán, và quy mô hoạt động đủ lớn để có thể huy động vốn một cách dễ dàng. Nhưng nếu phân tích sâu hơn, bạn sẽ hiểu tại sao ngày càng nhiều thợ mỏ chọn giữ Bitcoin đã khai thác, thậm chí tăng cường mua thêm Bitcoin từ thị trường, thay vì bán ngay.
Dự trữ Bitcoin của các công ty khai thác hàng đầu
Các công ty khai thác mạnh mẽ như MARA có thể bù đắp chi phí vì họ có các hoạt động phụ trợ và có thể tiếp cận thị trường vốn. Tuy nhiên, nhiều công ty khai thác khác có thể rơi vào tình trạng thua lỗ nếu độ khó mạng tăng thêm một lần nữa.
Tổng thể mà nói, ngành khai thác mỏ có hai kịch bản hòa vốn đồng thời tồn tại:
Loại đầu tiên là các công ty khai thác quy mô công nghiệp lớn, họ sở hữu máy đào hiệu quả, điện giá rẻ và bảng cân đối tài sản nhẹ. Đối với họ, giá Bitcoin giảm từ 86.000 USD xuống 50.000 USD thì dòng tiền hàng ngày mới chuyển sang giá trị âm. Hiện tại, họ có lợi nhuận tiền mặt trên mỗi Bitcoin khai thác vượt quá 40.000 USD, nhưng việc có đạt được lợi nhuận kế toán hay không thì còn tùy thuộc vào từng công ty khai thác.
Loại thứ hai là các nhóm thợ mỏ còn lại, một khi đã tính đến khấu hao, suy giảm giá trị và chi phí lựa chọn cổ phiếu, họ sẽ khó lòng duy trì điểm hòa vốn.
Dù ước tính bảo thủ rằng chi phí tổng hợp cho mỗi đồng Bitcoin nằm trong khoảng 90.000 - 110.000 USD, điều này có nghĩa là nhiều thợ mỏ đã rơi vào tình trạng thua lỗ kinh tế. Lý do họ vẫn có thể tiếp tục khai thác là vì chi phí tiền mặt chưa bị vượt qua, nhưng chi phí kế toán đã vượt quá mức cho phép. Điều này có thể thúc đẩy nhiều thợ mỏ chọn giữ Bitcoin thay vì bán ngay bây giờ.
Chỉ cần dòng tiền vẫn dương, thợ mỏ sẽ tiếp tục khai thác. Tại mức giá 88.000 đô la, toàn bộ hệ thống có vẻ ổn định, nhưng điều này phụ thuộc vào việc thợ mỏ không bán bitcoin. Một khi giá bitcoin giảm thêm, hoặc thợ mỏ buộc phải thanh lý vị thế, họ sẽ gần đến điểm hòa vốn.
Do đó, mặc dù sự sụt giảm giá sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến các nhà đầu tư nhỏ lẻ và nhóm giao dịch, nhưng hiện tại không có khả năng gây tổn hại đến các thợ mỏ. Tuy nhiên, nếu các kênh tài chính của thợ mỏ trở nên hạn chế hơn, tình hình có thể trở nên tồi tệ hơn, lúc đó, vòng quay tăng trưởng sẽ bị ngắt quãng và các thợ mỏ sẽ phải tăng cường đầu tư vào các hoạt động phụ để duy trì hoạt động.
